MÙA THU QUA THI CA

tuyen-chon03Thời tiết ở Âu Châu thay đổi rỏ rệt. Thu về các nông gia lo thu hoạch mùa làm lễ tạ ơn trời. Ánh nắng không còn gay gắt như những ngày hè oi bức, những đóa hồng nở muộn, những bụi cúc vàng lộng lẫy, cây lê, cây táo trái chín đỏ triểu nặng cành, lá bắt đầu vàng úa lià cành. (Từ 30.10.2016 đồng hồ phải vặn lùi lại 1 giờ vì đêm dài ngày ngắn, đến 26.03.2017 giờ mùa hè phải thêm 1 giờ). Nhiều người thích mùa thu trầm lặng, nên thơ với những nét lãng mạn, quyến rủ… Vì thế các thi nhân đều ca ngợi nét đẹp của mùa thu, lá vàng rơi bay khắp mọi nẽo đường, mùa thu là xúc tác cho thi nhân làm thơ, soạn nhạc…

Đời sống thiên nhiên mênh mông, con người bé nhỏ trong cái bao la của vũ trụ theo định luật của tạo hóa, thời gian trôi đi mãi có đợi ai bao giờ. Tản Đà cảm thu với nỗi thơ thẩn, ngậm ngùi:

Trận gió thu phong rụng lá vàng

Lá rơi hàng xóm lá bay sang

Vàng bay mấy lá năm già nữa

Hờ hững ai xuôi thiếp phụ chàng

 Trận gió thu phong rụng lá hồng,

Lá bay tường bắc lá sang đông

Hồng bay mấy lá năm hồ hết

Thơ thẩn kià ai vẫn đứng không

Mùa thu lá rơi lác đác cũng như một kiếp người phải trải qua… hết thời xuân trẻ đến cuối cuộc đời cũng như những chiếc lá vàng rơi… Đối diện với đời nhiều cạm bẩy, đắng cay, thất bại ê chề Tản Đà có tư tưởng yếm thế, chán đời dùng rượu để tiêu sầu:

Đêm thu buồn lắm Chị Hằng ơi!

Trần thế em nay chán nữa rồi…

Nguyễn Khuyến qua Thu Điếu với gió thu, nước thu, cái xào xạt của lá thu, cái huyền ảo của trăng thu, cái bảng lảng của trời thu như gieo vào lòng người biết bao nỗi buồn xa vắng.

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo
Sóng biếc theo làn hơi gợn tí.

Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo
Tầng mây lơ lững, trời xanh ngắt
Ngõ trúc quanh co, khách vắng teo
Tựa gối ôm cần lâu chẳng được.
Cá đâu đớp động dưới chân bèo
                             

Ngày xưa thi sĩ Đinh Hùng trong chương trình „Tao Đàn đài Sài Gòn“ làm cho thính giả say mê, Đinh Hùng muốn cuộc đời lúc nào cũng réo rắt như tiếng lòng mình, mùa thu mang nặng những đợi chờ với bước chân em đi và trở lại với bài hát mùa thu. Trong nổi bâng khuâng nhớ nhà dưới trời thu hiu quạnh

20071009Hôm nay có phải là thu?

Mây năm xưa đã phiêu du trở về.
Cảm vì em bước chân đi,

Nước nghiêng mặt ngọc lưu ly phớt buồn.
Ai về xa mãi cô thôn,
Một mình trông khói hoàng hôn nhớ nhà?
Ngày em mới bước chân ra,

Tuy rằng cách mặt, lòng ta chưa sầu.
Nắng trôi vàng chảy về đâu?
Hôm nay mới thực bắt đầu vào thu.
Chiều xanh trắng bóng mây xưa,
Mây năm xưa đã phiêu du trở về.
Rung lòng dưới bước em đi,
Lá vàng lại gợi phân ly mất rồi!
Trời hồng, chắc má em tươi,
Nước trong, chắc miệng em cười thêm xinh.
Em đi hoài cảm một mình.
Hai lòng riêng để mối tình cô đơn.
Hôm nay tưởng mắt em buồn:
Đã trông thấp thoáng ngọn cồn, bóng sương.
Lạnh lùng chăng, gió tha hương?
Em về bên ấy, ai thương em cùng?

Lưu Trọng Lư có chỗ đứng trên thi đàn nhờ thi tập Tiếng Thu với những nét đặc thù từ hạnh phúc đến tan vỡ, từ thực tế đến mộng mơ. Tiếng thở dài trong nỗi nghẹn ngào, niềm đau cô đọng. Hình ảnh con nai vàng ngơ ngác, giẫm lên những chiếc lá vàng kêu xào xạc làm rung động cõi lòng người đọc như gợi lại niềm luyến tiếc xa xôi…

Em không nghe mùa thu

Dưới trăng mờ thổn thức?

Em không nghe rạo rực

Hình ảnh kẻ chinh phu

Trong lòng người cô phụ?

Em không nghe rừng thu

Lá thu kêu xào xạc

Con nai vàng ngơ ngác

Đạp lên lá vàng khô?

thuiNữ sĩ Hồ Xuân Hương đa tình lãng mạn, trong mối tình với thi hào Nguyễn Du „bóng nhạn về đâu mây ở lại, dế trùng như khóc nước trôi hờ“. Bóng nhạn ở đây là Nguyễn Du và mây là Xuân Hương, mùa thu mây giăng tối mịt mù, con nhạn kia vỗ cánh bay xa trong mây trời ảm đạm, mưa buồn… đưa người vào thế giới của mộng mơ, thương nhớ:

Trời thảm mây giăng tối mịt mù

Mưa thu tí tách nhỏ ngoài sân

Cây khô dài ngắn rơi hàng lệ,

Tàu chuối vàng tơi tiếng chậm nhanh

Ngâm dứt vàng đê mê sầu vạn dặm

Buồn giăng quạnh quẽ nỗi năm canh

Khuê phòng riêng khổ người nhan sắc

Một phiến sầu vương vẽ chẳng thành

Mưa thu

Tế Hanh đưa tiễn người tình ra đi trong đêm trăng, ý thu gợi cảm cảnh chia ly

Tiễn em trong cảnh thu tàn

Lòng ta muôn tiếng sao đầy lặng im

Ra về trong cảnh trời đêm

Vầng trăng như ánh mắt em dõi nhìn

Những cánh nhạn thưa dần trong mây chiều bát ngát, nàng mơ hồ xa xôi nhìn mùa thu với cây bàng trơ trụi, lá bàng rơi tự bao giờ!

Cây bàng đã rụng lá bàng

Cổng nhà ai đấy, có nàng nhìn xa

Giàn hồng gió tạt là là

Tóc nàng vướng mấy cánh hoa sang mùa

Bên trời bầy én lưa thưa

Mây chiều bát ngát… mơ hồ xa xôi..

Tiều phu gánh củi lên đồi,

Chuông chùa gần đấy gióng hồi thu không!

Quán đường heo hút lạnh lùng,

Có người khép cửa thư phòng ngâm thơ.

                                     nữ sĩ  Ngân Giang 

Mùa xuân náo nức, nắng xuân tươi sáng rực rỡ gợi cảm… ngược lại nắng thu vàng vọt với gió heo mây, cánh nhạn bay thưa thớt …

Hiu hắt chiều hôm ngọn gió thu

Vừng ô gác núi bóng thêm mờ

Ngập ngừng cánh nhạn bên trời thẳm

Thấp thoáng thuyền ngư bến nước xưa

Mù mịt bên cầu cây phủ khói

Trơ trơ sườn núi đá phôi mưa

Trên đường vô hạn người qua lại

Trông khách tha hương luống hững hờ

                          nữ sĩ Vân Đài

Nữ sĩ Tương Phố khóc cho tình yêu, thân phận đời ngang trái với „giọt lệ thu“ giải bày tâm sự đau thương để vơi đi phần nào nhớ thương người chồng bạc mệnh „Người buồn lại gặp cảnh thu, sầu riêng trăm mối bao giờ gỡ xong „!

Trời thu ảm đạm một màu

Gío thu hiu hắt thêm rầu lòng em

Trăng thu bóng ngả bên thềm

Tình thu ai để duyên em bẽ bàng 

Nổi bật trong làng thơ mới, Xuân Diệu quan niệm „là thi sĩ, nghiã là ru với gió. Mơ theo trăng và vớ vẩn cùng mây“. Mùa thu mang lại cho thi nhân màu sắc tuyệt vời… đây mùa thu tới

Rặng liễu đìu hiu đứng chịu tang,

Tóc buồn buông xuống lệ ngàn hàng;

Đây mùa thu tới- mùa thu tới

Với áo mơ phai dệt lá vàng

Hơn một loài hoa đã rụng cành,

Trong vườn sắc đỏ rữa màu xanh;

Đôi cánh khô gầy xương mỏng manh.

Thỉnh thoảng nàng trăng tự ngẩn ngơ

Non xa khởi sự nhạt sương mờ…

Đã nghe rét mướt luồn trong gió…

Đã vắng người sang những chuyến đò

Mây vẫn từng không, chim bay đi

Khí trời u uất hận chia ly         

Ít người thiếu nữ buồn không nói,

Tựa cửa nhìn xa nghĩ ngợi gì?

Nhạc sĩ Ngô Thụy Miên ra đi làm người viễn xứ cùng với hơn 3 triệu người Việt cùng hoàn cảnh tâm trạng như anh, hướng về Quê Hương trong những dịp thu về với lá vàng bay!

Em hỏi anh mùa thu Sài Gòn

Nắng còn vương vương trên hàng phố vắng

Em hỏi anh mùa thu Sài Gòn

Nước mắt bây giờ có như mưa tuôn…

Hay

Em có nghe mùa thu mưa giăng lá đổ

Em có nghe nai vàng hát khúc yêu đương

Mùa Thu cũng là mùa tan tác chia ly như tiếng thổn thức của nữ sĩ TTKH một thời gây sôi nổi về mối tình vổ cánh bay xa!
Một mùa thu trước mỗi hoàng hôn,

Nhặt cánh hoa rơi chẳng thấy buồn.

Nhuộm ánh nắng tà qua mái tóc.

Tôi chờ người đến với yêu thương… 

Tôi sợ chiều Thu phớt nắng mờ
Chiều Thu hoa đỏ rụng chiều Thu
Gió về lạnh lẽo chân mây vắng
Người ấy bên sông đứng ngóng đò
                     (Hai sắc hoa ti gôn)

Trước 1975 thời kỳ phát triển mạnh về sáng tác âm nhạc hay phổ nhạc, Nhạc sĩ Phạm Duy sáng tác nhiều nhạc phẩm giá trị, phổ nhạc bài thơ của thi hào Guillaume Apollinaire „Mùa thu chết“ do thi sĩ  Bùi Giáng dịch sang Việt ngữ

... Ta ngắt đi một cụm hoa thạch thảo

Em nhớ cho: Mùa thu đã chết rồi

Ôi ngát hương thời gian mùi thạch thảo

Em nhớ cho rằng ta vẫn chờ em

Vẫn chờ em, vẫn chờ em, vẫn chờ

Vẫn chờ… đợi em.

Tôi chưa đến Hà Nội vào mùa thu, nhưng Hà Nội 36 phố phường có nét đẹp riêng của nó, vào mùa hạ những hàng cây cổ thụ có nhiều bóng mát, giúp khách bộ hành thoải mái đi dạo quanh Hồ Hoàn Kiếm qua cầu Thê Húc vào đền Ngọc Sơn. Nhiều người có dịp đến Hà nội vào những chiều cuối thu sương phủ mờ mờ và se lạnh, các cô gái Hà Thành mặc áo len quàng khăn tím đi xe Dream dưới những cơn mưa nhỏ hạt. Mùa thu Hà Nội cũng là mùa cốm, cốm vốn là món quê hương quen thuộc ở vùng châu thổ sông Hồng.

Cốm thơm ngon nhất vào giữa thu, có lẽ nhờ sữa hạt lúa hấp thụ khí hậu của mùa thu. Hạt cốm có màu xanh thơm gói trong lá sen, buộc bằng sợi rơm vàng nhạt. Những ngày thu khi nắng đã nhạt và thoảng trong gió heo may… Mùa thu Hà Nội rõ nét có mùi thơm của hoa sữa, „Hà nội mùa thu“ của Trịnh Công Sơn.

Cây cơm nguội vàng,

Cây bàng lá đỏ

Nằm kề bên nhau, phố xưa nhà cổ

Mái ngói thâm sâu

Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội

Mùa hoa sữa về thơm từng ngọn gió

Mùa cốm xanh về, thơm bàn tay nhỏ

Nhà thơ Phạm Chung với nhạc phẩm „Mùa xuân ngồi bên cửa sổ“ nhìn em lang thang trên đường Cổ Ngư thơ mộng dưới những hàng liễu rũ Hồ Tây.

Có phải mùa thu đã qua

Em lang thang qua phố phường Hà Nội

Mặt hồ Gươm pha sương, em soi đời u tối

Mùa cốm hồng không đợi

Em nhớ ai mà mưa bụi bay?

Mùa thu quê nhà và mùa thu hải ngoại mang nỗi buồn viễn xứ, người lữ khách lưu dung trên đất khách quê người, nhạc sĩ Võ Hữu Toàn phổ nhạc “Mưa Paris – Mùa thu của tôi” giống như bài Paris có gì lạ không em? dòng sông Seine mà nhiều người mơ ước đến thăm, nhưng thực tế nước đục ngầu với nét buồn nào đó xa xôi, Paris trong mùa mưa thu ôi nó buồn làm sao!

Paris buồn giữa trời thu

Cơn mưa ùa theo hối hả

Tiếng đàn cùng tiếng gió

Thở dài thành những cơn mưa

Em là mùa thu của tôi

Chẳng đợi chờ sao lại đến

Cũng đành một lần lỗi hẹn

Sông Seine buồn quá xa xôi…

Nhạc sĩ Minh Kỳ cảm thấy mùa thu vương nắng ấm quê hương, cuộc đời lưu vong của chúng ta, khó có thể nghe được tiếng tiêu ai thổi trong chiều thu trong gió…

Có chiều thu vương nắng cuối thu

Tiếng tiêu ai vọng đến thiết tha buồn

Man mác niềm vương vấn tình cố hương

Mối u hoài trầm tư khi chiều xuống

Thi sĩ  Paul Verlaine, Pháp, cũng cảm nhận được mùa thu của ông qua “Chansons D’automne”

Les sanglots longs

Des violons

De l’automne

Blessent mon cœur

D’une langueur monotone

Tout suffocant

Et blême, quand

Sonne l’heure

Je me souviens

Des jours anciens

Et je pleure…;

Et je m’en vais

Au vent mauvais

Qui m’emporte

De çà, de là

Feuille morte

Bản dịch của anh Cao Yên Tuấn (Trần Tuấn Kiệt) ở Houston Hoa Kỳ tựa “Khúc hát mùa thu“ bản dịch nầy thật lả lướt và thoát nghiã, mang âm nhạc việt ngữ tuyệt vời

Đàn gieo chi khúc phượng cầu

Nghe như nức nở, như sầu miên man.

Thu về cho lá nhuốm vàng

Lòng ta tê tái theo ngàn lá rơi!

Chìm trong điệp khúc đơn côi.

Chán chường mòn mỏi nối lời xanh xao

Chuông giờ nghe điểm, nghẹn ngào,

Tiếng xưa kỷ niệm đưa vào tâm tri!

Lệ tràn trên bước ta đi,

Mặc cho gió chướng, nói chi cuộc tình!

Mang ta vào ngõ đăng trình,

Lá rơi đây đó ngập hình bóng xưa

Thu ơi nhớ mấy cho vừa

Mùa thu có lá vàng rơi rụng, có trăng thu huyền ảo thì cũng có nắng thu nhẹ, những lúc trời xanh mây trắng nắng hồng. Đi dưới nắng thu người ta thấy tâm hồn thoải mái lâng lâng dưới lá vàng bay bay. Cứ mỗi lần thu đến rồi lại đi. Sống nơi xứ người cứ mỏi mòn ngóng về Quê Mẹ. 41 Mùa thu rồi, ta vẫn chờ đợi…Còn bao thu nữa bạn ta ơi!

Hình mùa thu trong hoamunich xử dụng của nhiếp ảnh gia Nguyễn Sơn Germany

Nguyễn Quý Đại

Mời thưởng thức nhạc về mùa thu

Chiếc Lá Thu Phai – Trinh Cong Son

http://www.youtube.com/watch?v=9UTkySHIjP8

Thu ca

http://www.youtube.com/watch?v=9ishFIpSe-w

Mùa Thu La Bay

http://www.youtube.com/watch?v=cZPPieYZlzY

Giot Mưa Thu – Dan Bau

http://www.youtube.com/watch?v=37qw5vNyYzE

Mùa thu cho em Ngo Thuy Mien

http://www.youtube.com/watch?v=UVCQoGZw91k&feature=relate

Mùa Thu Chet – Le Thu

http://www.youtube.com/watchd

Mùa Thu Khong Tro Lai – Si Phu

http://www.youtube.com/watch?v=qjPBKvQm6X4

http://www.youtube.com/watch?v=zsYZktiA3N

 

 

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s