VATICAN

plaza-san-pedroNăm 326 thánh đường được xây tại quảng trường Constantin trên mộ của thánh Phêrô. Từ khi có thánh đường, bắt đầu có dân cư đến ở quanh quảng trường. Nơi ở của Giáo Hoàng nằm gần quảng trường, được xây từ thế kỷ thứ 5 trong suốt triều đại Giáo Hoàng Symmachus (? – 19.6.514, triều đại: 498 – 514). Các triều đại Giáo Hoàng mở rộng cầm quyền tại các khu vực lân cận, lập ra quốc gia của Giáo Hoàng, có quyền lực trên phần lớn bán đảo Ý hơn một nghìn năm đến giữa thế kỷ 19, khi lãnh thổ của Giáo Hoàng bị tịch thu bởi sự thành lập của Vương Quốc Ý.(1)

Triều đại các ĐGH không được vua Ý công nhận và từ chối việc tự trị vùng đất Vatican cho đến khi sự bất hòa của đôi bên được giải quyết vào năm 1929. Các quốc gia trên thế giới tiếp tục duy trì sự công nhận quốc tế rằng Tòa Thánh là một thực thể tối cao. Ý không được can thiệp vào Tòa Thánh trong thành Vatican.

Ngày 11.2.1929 ký Hiệp ước Latêranô (Lateran) giữa Tòa Thánh và Vương Quốc Ý. Hiệp ước được ký kết giữa Benito Mussolini cho vua Victor Emanuel III và Pietro Cardinal Gasparri thay mặt Giáo Hoàng Pius XI (31.5.1857- 10.2.1939, triều đại: 1922 – 1939). Theo Hiệp ước Lateran bảo đảm quyền tối cao đầy đủ và độc lập của Tòa Thánh trong phần lãnh thổ này. Giáo Hội Công Giáo từ đó thành lập quốc gia Vatican nhỏ nhất thế giới được xây tường bao kín, nằm trong lòng thành phố Rôma, diện tích 44 hécta.

a/ Hiệp ước chính trị công nhận quyền tối cao đầy đủ thuộc về Tòa Thánh ngay trong Thành Vatican được thiết lập từ lúc này.

b/ Một giáo ước điều chỉnh địa vị của Giáo Hội Công giáo ở nước Ý.

c/ Hiệp ước ưu đãi tài chính đối với Tòa Thánh như là một sự giải quyết cho những nhượng bộ về lãnh thổ của Tòa Thánh.

Đa phần lãnh thổ đề nghị đều nằm bên trong vòng tường dùng làm ranh giới. Một số đoạn không có tường xây nhưng những dãy nhà ở đó trở thành một phần biên giới, và một phần nhỏ biên giới được xây mới. Tòa thánh Vatican gồm Quảng trường Thánh Phêrô, không thể tách rời với phần còn lại của Rôma, và vì thế một đường biên giới ảo với Ý được quy định chạy dọc giới hạn bên ngoài của quảng trường nơi giáp với Piazza Pio XII và Via Paolo VI. Via della Conciliazione nối Quảng trường Thánh Phêrô với Rôma qua Cầu Thiên Thần (Ponte Sant’Angelo). Con đường nối to lớn này được Mussolini xây dựng sau khi ký kết Hiệp ước Latêranô.

Theo Hiệp ước Latêranô, một số tài sản của Tòa Thánh nằm trong lãnh thổ Ý, mà nổi tiếng nhất là Castel Gandolfo và Nhà thờ Thánh Phaolo, được trao quy chế lãnh thổ bên ngoài tương tự như đối với các đại sứ quán. Những tài sản rải rác trên Rôma và Ý, đều được tôn trọng và thuộc chủ quyền của Tòa Thánh.

Địa lý

Vatican nằm trên ngọn đồi Vatican, ở phía tây bắc của Rome, vài trăm mét phía tây sông Tiber. Vatican có đường biên giới (tổng cộng dài 3.2 km) là một bức tường thành được xây dựng nhằm bảo vệ Giáo Hoàng khỏi các thế lực tấn công từ bên ngoài với diện tích khoảng 0.44 km². Khí hậu Vatican giống như khí hậu Rome; nhiệt độ, thời tiết Địa Trung Hải êm dịu, mùa hạ khô nóng từ tháng 5 đến tháng 8. Trong thành Vatican có những khu vườn chiếm hơn một nửa diện tích lãnh thổ. Những khu vườn có từ thời đại Phục Hưng và thời kỳ Baroque. Rộng khoảng 23 hecta, bức tường đá bao quanh khu vực trên ở phía Bắc, Nam và Tây.

Lãnh đạo Toà Thánh Vatican

Giáo Hoàng là nhà lãnh đạo quốc gia nhỏ bé Vatican, Giáo Hoàng được bầu bởi Mật nghị Hồng Y  Trong suốt thời gian trống ngôi Giáo Hoàng khi Giáo Hoàng qua đời, hay thoái vị cho tới khi bầu cử vị Giáo Hoàng mới, viên thị thần của Giáo Hội Công Giáo La Mã, trước là Thư ký của Vatican, hay Hồng Y thành Vatican lập một hội đồng có vai trò đứng đầu Tòa Thánh. Một Ban đứng đầu Vatican gồm viên thị thần và ba Hồng Y khác (được chọn bằng cách bỏ thăm theo thứ bậc các Hồng Y). Mọi quyết định của Ban này đều phải được sự tán thành  Hồng Y đoàn. Qui định bầu Giáo Hoàng mới Hồng Y đoàn dưới 80 tuổi được tham dự. Các Hồng y ăn nghỉ tại tòa Domus Sanctae Marthae (Vatican), trong thơi gian họp kín bầu Giáo Hoàng. Mỗi ngày, các Hồng y đi bộ từ tòa nhà Marthae Domus Sanctae tới Nhà nguyện Sistine, nơi tiến hành bầu Giáo Hoàng. Khi vào bên trong nhà nguyện, mỗi Hồng y đều phải thề giữ bí mật về những cuộc thảo luận trong suốt thời gian mật nghị, có thể kéo dài nhiều ngày.

Trong ngày đầu tiên, các Hồng y chỉ bỏ phiếu một lần. Ngày hôm sau sẽ bỏ phiếu 4 lần, 2 vào buổi sáng, 2 vào buổi chiều. Sau khi bỏ phiếu, các phiếu đều được đốt hết. Nếu khói đen bốc lên từ ống khói nhà nguyện có nghĩa là chưa bầu ra được tân Giáo Hoàng. Nếu ống khói bốc lên khói trắng, điều này đồng nghĩa với việc đã chọn được tân Giáo Hoàng).

Quốc Vụ Khanh Toà Thánh do các Hồng Y đảm trách các chức vụ như: Hồng Y Ngoại giao (ngoại trưởng), Chủ tịch Ủy ban Nghi lễ, Chưởng ấn…  ĐGH Benedict XVI thoái vị vì sức khoẻ. ĐGH Phanxicô được bầu, tên ngài là Jorge Mario Bergoglio sinh ở Argentina (gốc người Ý). Đức TGM Rino Fisichella Chủ tịch Hội đồng Tòa Thánh, TGM Giovanni Lajolo vừa là Chủ tịch Ủy ban Lễ nghi vừa là Thủ hiến Vatican. ĐTG Pietro Parolin 58 tuổi, là tân quốc vụ khanh Tòa Thánh thay thế Đức Hồng Y Tarcisio Bertone, 78 tuổi từ chức.

Quân đội

P1090204Quân đội thành Vatican là đội quân chính quy nhỏ nhất và lâu đời nhất trên thế giới, được thành lập  ngày 22.01.1506 thời ĐGH Julius II, là những lính người Thụy Sĩ trung thành. Quân số hiện nay 110 người công tác cận vệ ĐGH. Việc tuyển mộ lính mới rất hạn chế, chỉ đàn ông Công Giáo Thụy Sĩ (Swiss Guards) mới được tuyển lựa. (theo truyền thống ngày xưa khi chống lại quân ngoại 147 lính người Thuỵ sĩ hy sinh để bảo vệ Giáo Hoàng. (Trận đánh lớn đầu tiên của họ dưới danh nghĩa là cận vệ của Giáo Hoàng xảy ra năm 1527. Khi đó, 147 vệ binh Thụy Sĩ chiến đấu cho đến người cuối cùng để bảo vệ Giáo Hoàng Clement VII, hàng năm vào ngày 6 tháng 5 là ngày tâm linh tưởng niệm những người đã hy sinh). Ngoài ra còn có thêm 120 Cảnh sát hiến bình Vatican. (Corpo della Gendarmeria dello Stato della Città del Vaticano).

Hành chính

Thủ hiến Vatican có trách nhiệm tập trung vào các vấn đề về an ninh quốc gia, ngoại trừ các mối quan hệ bên ngoài. Quyền lập pháp được trao cho hội đồng Giáo Hoàng Vatican. Các thành viên là những Hồng Y được Giáo Hoàng bổ nhiệm, nhiệm kỳ 5 năm. Tòa án tối cao Vatican là tập hợp của 3 tòa án: tòa Apostolic Signatura (tòa án Giáo Hoàng), tòa Sacra Rota Romana (tòa án tối cao), tòa Apostolic Penitentiary (tòa sám hối). Đó cũng là những cánh tay pháp luật đắc lực của Tòa Thánh. Hệ thống pháp luật dựa trên cơ sở Giáo luật. Nếu Giáo luật không thích hợp, một bộ luật đặc biệt của khu vực sẽ được áp dụng, thường theo sự luật của nước Ý.

Văn hóa

Vatican, chính thành phố đã là một công trình văn hóa có ý nghĩa rất lớn, rất quan trọng. Những công trình như Vương Cung Thánh Đường Thánh Phêrô và nhà nguyện Sistine 131 phòng, là những nơi tập hợp nhiều tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng trên thế giới, trong đó có những tác phẩm của những nhà nghệ thuật lừng danh như Botticelli, Bernini và Michelangelo. Thư viện Vatican và những bộ sưu tập của viện bảo tàng Vatican có tầm quan trọng rất lớn về lịch sử, khoa học và văn hóa. Năm 1984 Vatican được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.

Dân số thường trực của Vatican 460 người nam nhiều hơn, mặc dù có hai dòng tu của các souer ở Vatican. Những nhân viên tòa đại sứ ở Vatican thường sống ngoài thành. ĐGH thường làm lễ Misa hàng tuần và các lễ khác và các ngày lễ lớn như lễ Phục sinh với nghi thức ban phước lành, các lễ tấn phong (Giám mục, phong Chân phước …) thường làm lễ ở quảng trường Thánh Phêrô. Vào quảng trường Thánh Phêrô dự thánh lễ phải có Ticket, Ticket nhiều màu chia cho từng khu, (không bán). Năm 2014 lễ Phong Thánh không cần giữ Ticket trước mọi người được vào tự do. Vì lý do an ninh cũng như cả trăm ngàn người đến tham dự phải đến sớm xếp hàng qua cổng kiểm soát vào trước có thể có chỗ tốt hơn. (Xin lưu ý trước khi đi không nên uống nước nhiều vì trong quảng trường đông người đến nhà vệ sinh rất khó và phải xếp hàng rất lâu! trời nóng mang theo chai nước nhỏ để thấm môi cho đở khát, nên đội nón che dù làm người khác than phiền vì che mắt họ).

Tội phạm

Hàng triệu du khách mỗi năm phải cẩn thận giữ túi tiền, giấy tờ. Vì ở Roma có tỷ lệ tội phạm thuộc hàng cao nhất trên thế giới, thường vi phạm luật hình sự du khách là nạn nhân của nạn móc túi và giật giỏ, giật tiền. Theo Hiệp ước Lateran 1929 giữa Tòa thánh Vatian và Ý, chính quyền Vatican có quyền khởi tố và giam giữ các nghi can. Vụ giết người gần đây nhất ở Vatican xảy ra vào năm 1998, khi một thành viên của quân Swiss Guard giết hai người trước khi tự sát. Vatican bãi bỏ việc kết án tử hình vào năm 1969.

Trang phục sử dụng khi vào Vương Cung Thánh Đường Thánh Phêrô phải kín đáo, nhã nhặn quần, váy dài dưới gối thích hợp cho việc viếng thăm các khu vực tôn giáo. Các du khách đều được nhắc nhở về việc đó, vì Tòa thánh Vatican không chỉ là công trình kiến trúc nghệ thuật mà còn là một nhà thờ.

Nguyễn Qúy Đại

1/ Giáo Hội Thiên Chúa Giáo La Mã trải qua 266 triều đại Giáo Hoàng. Các đời Giáo Hoàng bắt đầu từ Thánh Peter, 35 Giáo Hoàng đầu tiên được phong thánh. Vị Giáo Hoàng thứ 36, Liberius (thế kỷ thứ 4) vì tính tình không quyết đoán mà góp phần đưa tới những vụ cãi cọ giữa Rome và Constantinople. Ông trở thành giám mục Rome đầu tiên không được phong thánh.

Pius IX, trị vì gần một phần ba thế kỷ XIX, là Giáo Hoàng giữ chức lâu nhất từ truớc đến nay. Năm 1846, ông lên ngôi vị Giáo Hoàng, áp dụng những chính sách cải cách và ân xá cho các tù nhân chính trị và những người bị lưu đày. Thế nhưng năm 1848, những nhân vật cách mạng lại bao vây văn phòng của Giáo Hoàng và giết chết thủ tướng Rossi của ông. Pius thoát được nhờ nguỵ trang làm một Linh mục bình thường. Phải tới năm 1850 nhờ sự giúp đỡ của quân đội Pháp, Pius IX trở lại được thành Rome. Một thập kỷ sau đó Ngài phải chứng kiến cảnh tượng tất cả các vùng đất của Giáo Hoàng, ngoại trừ Rome và vùng phụ cận, bị cắt cho vương quốc Italy mới. Tháng 9/1870, Italy chiếm luôn cả Rome và vương quốc của Giáo Hoàng không còn nữa.

Pius X là một trong các Giáo hoàng được phong thánh. Ông qua đời vào đúng lúc Thế chiến I bắt đầu. Pius XII lên trị vì tháng 3/1939. Ông đã thảo ra thông tri, tố cáo tư tưởng Đức Quốc xã là phản Thiên chúa giáo. Pius XII từng cố gắng ngăn chặn Thế chiến II (bắt đầu 6 tháng sau khi ông lên làm Giáo Hoàng).

Theo tài liệu của Toà Thánh trên Internet

HISTORY OF CATHOLICISM (part 1 of 2) phim dài 1giờ 10 phút

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s