MÙA XUÂN TRONG TAI CHI

taichi Thời xa xưa Bồ Ðề Ðạt Ma (Bodhi Dharma) là Hoàng Tử thứ ba con vua Sugandha nước Thiên Trúc, đồ đệ chân truyền của Tổ Sư Thiền Tông đời thứ 27 Bát Nhã Ða La (Prajnatara), sau Ðạt Ma trở thành tổ sư đời thứ 28 Phật giáo Ấn Ðộ, vào khoảng năm 527 sau công nguyên Bồ Ðề Ðạt Ma đi Hoằng dương Ðạo Pháp đến tỉnh Hà Nam Trung Hoa để tu luyện. Lập chùa Tiếu lâm tự  trên núi Trung Sơn  để phát huy Phật giáo và luyện võ thuật hữu ích cho sức khỏe, điều trị bệnh tật như các bộ môn Thập Bát La Hán Thu, Tấy Tủy Kinh.. lưu truyền tại Trung Hoa, tu viện Shao-Lin sư phụ” Wu Shu” đào tạo ra nhiều võ sư thượng thặng ngành võ thuật  (1) 

Võ lâm phát triển thêm các bộ môn khác như : Tai Chi, Tai Chi Chuan, Chi Gong,Ba Duan Gin, Hsing I chuan, Pa Kua Chuan, Liu He Ba Pha, Falun gong. (Pháp luân công hiện nay gây sôi nổi tại Trung Hoa).Các quyền cước đó tập luyện phổ thông khắp nơi vào buổi sáng không cần vào võ đường hay tu viện. Tai Chi phối hợp với triết lý của Lão gọi là Ðạo (Dao/ Weg). Ngài cho rằng con người phải giữ lòng thanh tĩnh sống hòa nhập với thiên nhiên bỏ bớt ham muốn dục vọng .. sống hòa bình không tranh dành mà khoan dung với nhau (dĩ đức báo oán), phải sống với trạng thái hồn nhiên để nhận thức vũ trụ và nhìn thấy bản thể của vũ trụ bao gồm giữa “vật” và “tâm”. (2)

Ngày xưa Tai Chi phổ biến trong Ðạo gia Chen Wang Ting (1597-†1664) vào khoảng thế kỷ thứ 17 được lưu truyền đến đời Yang Lu Chan (1799-†1872) từ căn bản trên phát triển nghiên cưú thêm về lãnh vực nội tâm và các quyền cước. Ðời cháu là Yang Cheng Phu (1883-†1936) trở thành sư phụ nổi tiếng của bộ môn Tai Chi của thế kỷ 20. Wu You Chiang mở trường dạy, được nhiều người theo học phổ biến tại Trung Hoa

Năm 1949 Mao Zedong (Mao Tsetung 1893-†1976) chiến thắng cai trị Trung Hoa, phần lớn chùa chiền bị tàn phá, đóng cửa, các tu viện vắng người. Nền văn hóa cổ truyền Trung Hoa bị lung lay tận gốc triết lý Khổng, Lão Tử, Phật nhường lại cho Marx Lenin, chủ thuyết Mao.

Cuộc cách mạng văn hóa do Giang Thanh cầm đầu 1966 đàn áp khốc liệt những thành phần có tư tưởng chống lại Mao, giống như  dưới thời Tần Thủy Hoàng mở đầu nhà Tần (246-209tr CN) đốt sách chôn học trò, bài trừ Nho giáo. Các vỏ sư thượng thặng (sư phụ) chạy trốn sang Taiwan, Singapor, Hongkong và Hoa Kỳ. Họ mở trường dạy võ thuật hay các khóa huấn luyện về Tai chi. Từ đó võ thuật và các bộ Tai Chi được truyền bá khắp nơi (3)

Tai Chi hợp với mọi tuổi tác, lúc tập cơ thể luôn trong trạng thái tĩnh, thư giản hít thở điều hòa, cử động nhẹ nhàng như mây bay, gió nhẹ tâm hồn thỏa mái, xả bỏ muộn phiền lo âu , trọng lượng cơ thể thay đổi nặng nhẹ trên hai chân, ngực lưng nở giãn ra khi hít vào thở ra, trên dưới hợp nhất, mắt phải nhìn theo tay đưa qua trái nhìn qua trái và ngược lại chú trọng về khí công, giảm thiểu phần tấn công đánh mạnh như các môn võ thuật khác. tập Tai Chi tùy theo bài quyền có thể sử dụng kiếm, côn, đao hay quạt để đi quyền múa cho đẹp, hoặc không dùng dụng nào cả cũng được, nhưng phải mặc áo quần thể thao cho phù hợp lúc tập

Phương pháp phối hợp âm dương (Yin,Yang) thu nhận năng lượng trong thiên nhiên đem lại cơ thể linh động thỏa mái, giống như chúng ta sạc pin, khi pin hết năng lượng. Tai Chi ngày nay được Y khoa tây Phương công nhận bởi vì môn nầy giúp con người phục hồi sức khỏe, từ đó phổ biến sâu rộng từ Á sang Âu Châu.

Kinh nghiệm bản thân tôi bị bệnh về cột xương sống, phải giải phẩu điều trị lâu ngày, nhưng chân đi yếu và hơi “cà nhắc“. Tôi theo các khóa học căn bản Tai Chi mỗi ngày tập 30 phút có kết quả tốt phục hồi sức khỏe mau lẹ. Chú tôi ngoài 70 tuổi thường mất ngủ và hay trúng gió lúc nào cũng có chai đầu xanh trong túi, và các vĩ thuốc trị bệnh. Tôi hưởng dẫn chú tôi tập một tuần, sau đó tự tập hằng ngày, thời gian sau ít bị trúng gió và không cần dầu xanh. Hiện nay tại Caritas, hay các Institut có mở các khóa tập Tai Chi, Yoga. Nhiều tác giả (4) viết về môn thể dục có tính cách chửa bệnh nầy.

Nguyên tắc căn bản tập gọi là (A) để dẫn chứng các thế quyền cước kế tiếp.  Lúc tập đứng thẳng hai chân giăng ra khoảng cách ngang hai vai. Hai tay và vai buông thỏng, mặt  hướng về phía trước cơ thể hoàn toàn thư giãn, tâm hồn tự tại không suy nghĩ mông lung, hít thở điều hòa, không vội vàng lúc nhanh lúc chậm. Lưởi hơi co lên đụng vào hàm trên để giữ điện trong cơ thể.

Bài quyền dài chia làm nhiều đoạn có tên riêng như “Hoàn đồng tu công, Bát quái thủ, Liên âm cước” .. Nhưng tôi chỉ lấy theo thứ tự đơn giản từ 1 đến 12, có nhiều thế tập khác nhau từ chân tới tay. Muốn hợp nhất một lần rất khó, nên mỗi đoạn tập từng thế căn bản tập 5 – 10 lần cho thông thạo. Lúc đó tập toàn bộ tay chân cơ thể chuyển động hợp nhất, chấm dứt mỗi đoạn tập từ 10 hay 20 lần. Thí dụ xong đoạn 1 tập 10 lần cơ thể trở về vị trí ( A) lúc đầu đứng thẳng hai tay buông thỏng hít thở đều hòa sau đó tiếp tục động tác 2, 3 vv

1 /Ðứng thẳng (A) hai chân giăng ra khoảng cách ngang hai vai, hai tay buông thỏng, mặt hướng về phía trước. Hai tay đưa lên từ từ hai cánh tay song song hai bên tai, bàn tay ngửa ra phía trước, trong lúc đưa hai tay lên hít  cho đầy buồng phổi đồng thời hai chân nhón lên đứng trên 10 đầu ngón chân..

Thở ra hai tay và gót chân từ từ hạ xuống như lúc đứng, trọng lượng cơ thể đứng đều trên hai bàn chân. Lúc thở ra xuống thấp hai ngối hơi cong về phía trước, nhưng lưng tuyệt đối phải thẳng, lúc hít vào đưa khí xuống phần hạ đan điền (Samâna), trung tâm năng lượng nằm phía dưới rún  tiếp tục (10 – 20 lần)

2/  Ðứng thẳng (A) như trên, hai cánh tay buông thỏng mình xoay qua trái , qua phải  đánh tay sang phải. Hai tay ngược nhau tay phải trước bụng tay trái sau lưng tạo một vòng tròn quanh bụng .(hai tay đánh giống như cái lung tung của trẻ em) hít thở đều tập (10-20 lần)

Ðứng lại hai tay đưa lên ngang rún (giống như ôm bụng)  lòng bàn tay hướng về phía bụng khoảng cách 20 cm, hai đầu ngón tay giữa chạm nhau . Gối hơi cong về phía trước xoay qua phải, chân trái nhón chuyển trọng lượng cơ thể sang chân phải  hai tay cùng đưa qua phải và ngược lại  quay qua trái, chân phải nhón lên đưa trọng lượng cơ thể và hai tay sang trái hít thở đều  tập (10-20 lần)

Ðứng gống trạng thái trên lòng hai bàn tay úp xuống đất  làm tiếp (10-20 lần)

Trở lại thế đứng hai lòng bàn tay úp vào đưa lên ngang ngực cách ngực 30 cm làm lại các động tác xoay qua trái và phải hít thở đều, tập  (10-20 lần). trở về (A)

3/ Ðứng thẳng (A) tuy nhiên hai bàn chân đứng song song  giăng rộng khoảng 50 cm, gối hơi cong về trước, từ từ chuyển trọng lượng sang chân phải, đưa tay phải lên cao bàn tay úp xuống ngang tầm nhìn lên, bàn tay trái ngửa lên đưa  ngang cách dùi chân phải 20cm  giống như hai tay ôm trái banh lớn , theo âm dương tay úp tay ngửa hít nhẹ,  tập(10 lần)

Trọng lượng cơ thể chuyển sang chân trái, đổi chân sang chân phải làm(10 lần)  đồng thời phối hợp nếu cơ thể chuyển sang trái mắt nhìn theo, đổi thế ôm banh tay trái đưa lên ngang tầm mắt nhìn lên phía trái. Tay phải thả xuống bàn tay lật ngửa từ từ chuyển từ phải sang trái như đẩy mây thở ra,(hai tay đổi trên dưới, đổi thế sang trái phải giống như số 8). Hai tay trong trạng thái ôm banh thì hít vào, nhưng di động sang phải hay trái thì thở ra, tập các động tác (10 – 20 lần)

4/  Ðứng thẳng hai gót chân chụm lại hình chữ V, mở mũi chân trái 45 độ, chân phải bước lên một bước về phía phải đứng bằng gót chân từ từ hạ bàn chân xuống, chuyển 70% trọng lượng cơ thể về phía trước đầu gối cong về trước, chân sau thẳng nghiêng theo lưng trong lượng cơ thể 30% nằm trên chân sau. Áp dụng giống như chèo thuyền hai tay đưa về phía trước, ngửa người về phía sau chân trước thẳng chân nghiêng theo ngực, chân sau cong lưng ngã về phía sau. Hai tay đưa về sau ngang hai lổ tai hạ xuống tạo thành 2 vòng tròn 2 bên hông phải và trái, cứ như  thế  làm như cánh chim bay hai cánh tay đẩy về phía trước thở ra hít vào hai tay đưa về sau ngang hai tai hít thở đều, tập các động tác (15 lần)

Ðổi chân đứng lại tư thế hình chữ V mở mũi chân phải 45 độ, chân trái bước lên một bước, tiếp tục tập động tác như trên (15 lần) hai tay giăng rộng ra ngang vai hai cánh tay từ từ thả xuống hai bên hông, giống như con chim xếp đôi cánh, chân hơi rùn gối xuống và thở ra. Trở về vị trí (A) hai tay buông thỏng mắt nhìn phía trước hít thở đều hòa

5/ Hai chân giăng ra khoảng 50 cm, hai bàn tay chồng lên nhau lưng bàn tay để vào ngang thắc lưng lòng bàn tay hướng ra ngoài (động tác nầy giống cảnh sát điều hòa lưu thông đưa tay chỉ xe trái phải) tay phải đưa ngang về phía phải đánh tay vào tới trước sống mũi tạo góc 90 độ, mắt nhìn theo tay.  Ðổi tay phải ra sau lưng và làm lại giống như động tác vừa làm, mắt luôn hướng theo bàn tay chuyển động tập luôn mắt  (10 lần)

Hai bàn tay chồng lại để ngang sau lưng, đứng lên ngồi xuống nửa chừng ( thế trung bình tấn), hai đầu gối mở rộng ra trọng lượng cơ thể nằm đều trên hai chân  (10 lần)

Trở lại vị trí cũ, hai tay chồng lên để dưới rún (đan điền) chuyển trọng lượng sang chân phải cơ thể xoay về hướng phải đầu gối phải cong xuống chân trái thẳng nghiêng theo thân. Cũng trong động tác nầy phối hộp tập hai tay, nếu cơ thể chuyển sang phải, tay phải đưa cao ngang vai về phía phải, (10 lần)

Bàn tay úp xuống tay trái hạ xuống xéo trước bụng ngang rún. Ngược lại sang trái tay trái dưa lên ngang vai, tay phải thả xuống ngang bụng (giống như tay phải tạo vòng tròn bên phải tay trái làm vòng bên trái). Trọng lượng toàn thân chuyển động qua chân phải rồi qua chân trái hai gối hơi cong về phía trước, tiếp tục làm tổng quát các động tác trên (20 lần ). trở về vị trí (A) thở đều

6/ Ðứng thẳng thế căn bản (A), hai bàn tay chồng lên nhau lưng bàn tay để vào ngang thắc lưng lòng bàn tay hướng ra ngoài

70% trọng lượng cơ thể đứng trên chân trái chân phải 30% trọng lượng bước về phía phải 45 độ ; Ðứng trên mười đầu ngón chân gót chân nầy không sát đất, gối phải cong về phía trước, chân trái trong thế đứng thẳng xéo theo thân. Rút chân phải về hai gót chân chạm nhau, hai bàn chân mở ra  tạo thành hình chữ V.

Trọng lượng cơ thể đứng trên chân phải như trên, chân trái bước sang trái 45 độ  giống như chân phải đã làm qua, tiếp tục thực tập tới lui cho quen. Bước sang gia đoạn phối hợp tập hai tay, hai tay đưa lên giống như ôm trái bánh lớn trước bụng, hai tay đổi tư thế ôm banh  tay trái vị trí trên tay phải dưới

Phối hợp cả tay và chân, nếu cơ thể chuyển về phía phải (động tác tập chân phải gối cong về phía trước, bàn tay phải úp xuống cách gối 20 Cm, tay trái đưa lên cao khỏi đầu lòng bàn tay hướng ra ngoài, lưng bàn tay về phía trán. Ngược lại đổi thế từ trái sang phải tập cả tay và chân đều hòa lúc ôm banh thì hít vào thở ra hai tay mở rộng ra, tập các động tác (10 – 20 lần)

7/ Ðứng thế hình chử V hai gót chân chạm vào nhau, hai bàn tay chồng lại để ngang thắc lưng sau, đứng chân trái chân phải dở lên gót chân phải lên cao ngang gối trái thả chân xuống, đổi chân đứng chân phải chân trái dở lên cao ngang gối  phải thả chân xuống (20lần), cũng tư thế đó dở chân lên không thả chân xuống hưng đá ra rồi trở về vị trí đứng, đổi chân đá ra

Ðứng như vậy nhưng tập hai tay mở rộng ra đưa lên hít vào đưa xuống thở ra sự cử động của hai cánh tay tạo hai vòng tròn  bên hông trái và phải

Phối hợp hai tay và hai chân. Nếu đứng chân trái, chân phải dở lên đá ra phía phải hai cánh tay mở ra phía phải như cánh hoa nở ra và từ từ thả xuống  khi chân phải trở về thế đứng, thở ra tập các động tác (10lần)

Ðổi chân  phải đứng chân trái dở lên đá ra kết hợp với hai cánh tay trái mở ra phía trái , như cánh hoa nở ra và từ từ thả xuống  khi chân phải trở về thế đứng, thở ra, tập các động tác (10 lần)

8/ Ðứng như (A) hít vào, hai tay đưa về phía trước lòng bàn tay úp xuống tiếp tục đưa hai tay lên tới đỉnh đầu, chỏ hơi co một tí xoay cổ tay hai bàn tay lật ngửa, các ngón tay chạm đối nhau. như hai bàn tay chống đỡ một vật thể nặïng từ trên đè xuống. Mắt vẫn nhìn thẳng trước

Hai tay từ từ hạ xuống phía trước chậm chậm cho đến vị trí hai bên hông .thở ra chậm  theo nhịp hạ xuống của hai tay (10 -15 lần)

Hơi rùn người xuống gập thân trên tới hướng trước hơi cuối xuống hai tay thả thỏng xuống chính giữa khoảng cách của hai gối hơi mở rộng ra, thở tự nhiên(10 -15 lần)

Dụng ý xoay hai bả vai theo một đường tròn, tưởng tượng hai bả vai nối với nhau bằng một trục thẳng, nếu vai nầy xuống thì vai kia lên ngược lại (giống như đòn cân một bên có trọng lượng hơn đòn cân nghiêng về phía nặng và ngược lại) xoay vòng lên xuống như vậy (10 -15 lần)

9/ Ðứng như (A) trọng lượng cơ thể chuyển sang chân phải, chân trái bước lên một bước sang trái chỉ đứng trên gót chân, mười ngón chân cách mặt đất 45 độ, chân phải cong về phía trước, chân trái thẳng nghiêng theo mình. (10  lần)

Rút chân trái về trọng lượng cơ thể chuyển sang trái, chân phải bước lên một bước về phía phải chỉ đứng trên gót chân, mười ngón chân cách mặt đất 45 độ, chân trái cong về phía trước, chân phải thẳng nghiêng theo mình. Hai động tác phải trái thay đổi nhau (10 lần)

Ðứng như (A) hai tay đưa sang phía hông phải hai tay song song, tay phải trên tay trái dưới, từ từ đưa hai tay về trước mặt, khủy tay hơi cong xuống, hai tay cổ tay chồng lên nhau, tạo thành hình chéo (giống như ôm một người) hai tay từ từ hạ xuống và buông thỏng ra 2 bên hông. Phối hợp hai thế trên cả tay và chân, nếu chân phải đứa sang phải thì tay phải đưa sang phải, hít vào .chân phải trở về vị trí (A) thì hai tay trở về vị trí ôm cổ và từ từ thả xuống và thở ra, đổi thế sang chân trái, xoay mình sang phía hông trái thì tay đưa sang trái lặp động tác vừa làm, tập các động tác (10 – 20 lần)

10/ Ðứng như (A) tập chân. Trọng lượng cơ thể chuyển sang chân trái, chân phải bước lên một bước lên phía phải một bước đứng trên gót chân bàn chân phải từ từ hạ xuống chạm đất thì cơ thể cũng đưa về phía trước bên phải. Cơ thể lui lại phía sau chân trái hơi cong về trước, chân phải thẳng xéo theo mình, đồng thời chuyển trọng lượng cơ thể về chân trái, chân phải không di chuyển nhưng bàn chân phải xoay sang phải góc 90 độ. Trọng lượng cơ thể chuyển sang chân phải. Chân trái kéo về 10 đầu ngón chân đụng gót chân phải, bước về phía trái (một đường cong như hình cái quạt), gót chân chạm đất và từ từ đứng trên bàn chân (5 lần)

Trọng lượng cơ thể chuyển sang chân trái, chân trái hơi cong về phía trước, chân phải thẳng chéo theo mình. Cơ thể lui lại phía sau chân phải hơi cong về trước, chân trái thẳng xéo theo mình, đồng thời chuyển trọng lượng cơ thể về chân phải, chân trái không di chuyển nhưng bàn chân trái xoay sang trái góc 90 độ. trọng lượng cơ thể chuyển sang chân trái. Chân phải kéo về 10 đầu ngón chân đụng gót chân trái, bước về phía phải (một đường cong như hình cái quạt), gót chân chạm đất và từ từ đứng trên bàn chân Tập đi tập lại đổi chân bước tới 5 hay 20 mét tùy theo nhà hay vườn rộng hẹp tới, lui hít thở đều  tập các động tác (10 -15 lần)

Ðứng như (A) tập tay. Hai tay đưa ra phía trước thế ôm trái banh lớn, tay phải trên tay trái dưới. Hai tay đưa về phía trái tay trái thẳng ngang vai, tay phải trên cao ngang trán. Từ từ đưa hai tay về trước tay phải hạ xuống thẳng đường chéo trước ngực bàn tay lật ngửa ngang gối.Tay trái giống như đẩy một vật về phía trước ngang mũi, trở về thế ôm banh sang phía phải ; ôm banh hít vào tay duy chuyển sang trái phải thở ra. Hít thở ra. tập các động tác (10 -15 lần)

Tay trái trên tay phải dưới. Hai tay đưa về phía phải tay phải thẳng ngang vai, tay trái trên cao ngang trán.Từ từ đưa hai tay về trước tay trái hạ xuống thẳng đường chéo trước ngực bàn tay lật ngửa ngang gối. Tay phải giống như đẩy một vật về phía trước ngang mũi, trở về thế ôm banh. Các động tác nầy đổi sang trái phải nhiều lần cho quen để phối hợp lại bài quyền vừa đi về phía trước tay chân đều hoạt động nhịp nhàn (10-15 lần)

Phối hợp tay chân hai thế trên, nếu chân bước sang phải tay đẩy về phía phải và ngược lại cơ thể về phía trước hít vào ngả về phía sau thở ra, tập các động tác  (10 – 20 lần).

11/ Ðứng thẳng hai chân giăng rộng khoảng 60 cm, mắt nhìn tới trước nghiêng mình sang bên phải thở ra, tay phải dụng vào bắp thịt dưới chân phải (tùy theo độ nghiêng của mỗi người có thể rờ tới mắt cá chân).Tay trái đưa lên sát tai trái cùng nghiêng theo mình về phía bên phải, trở về vị trí đứng đổi thế hít vào. Nghiêng mình sang bên trái thở ra, tay trái dụng vào bắp thịt dưới chân trái. Tay phải đưa lên sát tai phải cùng nghiêng theo mình về phía bên trái, trở về vị trí đứng đổi thế hít vào đổi trái phải tập (10 lần)

12/ Hít thở đều hai tay đưa về phía trước ôm trong không khí vào bụng, (lấy năng lượng vào cơ thể) hai tay cứ ôm như vậy 5 lần phần dưới bụng, đưa lên ngang ngực 5 lần ôm, đưa lên ngang trán ôm như thế 5 lần hít thở đều hòa từ từ nhắm mắt lại ôm trở từ trên xuống bụng 6 lần. Hai bàn tay úp lại để trên huyệt đan diền dưới rún thu nhận năng lượng ân dương điều hòa cơ thể nhắm mắt đứng yên từ 3 đến 5 phút. Người lớn tuổi không thể đứng lâu, có thể ngồi ghế nhưng lưng phải thẳng tập trung tư tưởng thiền định.

Các quyền cước trên giúp cho cơ thể cường tráng tâm hồn thỏa mái, giữ cho trẻ mãi không già. Bài quyền có các thế từ 1 đến 12. không nên tập hết một lần, nên tập đoạn 1 khoảng vài ba ngày cho nhuần nhuyển, sau đó tập đoạn thứ 2 và tiếp tục khi nào thuộc hết lúc đó kết hợp đi hết bài quyền (đoạn thứ 10 hơi khó có thể bỏ qua)

Kính chúc độc giả có những giây phút thỏa mái và thích thú tập Tai Chi, sẽ có kết quả tốt để sống mãi mãi với mùa xuân vĩnh cữu.

Nguyễn Quý Đại

Tài liệu tham khảo

(1) Bách khoa toàn thư “ Le Who is who des Arts Martiaux” tác giả P. Lambando

(2) L ão Tử  (Tao / Lao Zi)  tên là Lý Ðam sinh vào năm 604 nước Sở trước Tây lịch đời vua Cảnh Vương nhà Chu . Triết gia đầu tiên của Trung Hoa luận về bản nguyên của vũ trụ,  

(3) Tai Chi Wohlfuehlen durch chinesische Bewegungskunst  ( Stefan Frey)

(4)Tai Chi Chuan Einswerden mit dem Tao (Toyo & Petra Kobayashi) ; Tai chi Chinas lebendige Weisheit ( Frieder Andrers)

 

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s