ĐÀI: BBC-VOA-ÚC-VNHN-CHÂN TRỜI MỚI

P1020479http://www.bbc.co.uk/vietnamese/worldcup/story/2006/06/060629_munchenquydai.shtml

Thế vận hội năm 1972 và World cup năm 1974 đều được tổ chức tại Munich. Đội tuyển Đức đã đoạt Cúp Vàng tại sân vận động nhà. Thành phố Đức, nói chung Âu Châu về kiến trúc hơi giống nhau, nhưng mỗi nơi có những nét đặc thù riêng về sinh hoạt .Thành phố München có từ thời thượng cổ, địa danh nầy khởi đầu bằng những dòng tu, tu sĩ gọi là Mönch. Tên gọi München là nguồn ngốc chữ Mönch là tu sĩ, tiếng anh gọi là Munich. Năm 1369 dân số chỉ 10.000 người, thời cận đại năm 1504 có 13.550 người…

Trải qua 30 chiến tranh từ năm 1618 đến 1648 sau đó theo chính thể chuyên chế, rồi qua các triều đại vua chuá. Năm 1700 dân số tăng lên 24.000 cho đến đầu thế kỷ thứ 19 dân số tăng lên 500.000, Hiện nay hơn 1 triệu 305 người : 60% theo đạo Thiên Chúa giáo La Mã, 20% Tin Lành, Cộng đồng Do Thái còn lại 8000 người, Người ngoại quốc đông nhất là Thổ Nhĩ Kỳ là 43.309 người, Croatia 24.866 người, Serbia 24.439 người (2 quốc gia nầy trước kia là Nam Tư- Yugolavia), Hy lạp 22.486 người, Áo 21.411 người, Ý 20.847 người. Cộng đồng người Việt Nam thuộc thiểu số hơn 5000 người, trong số đó có những người đi từ các nước Đông Âu trước đây đi lao động xã hội chủ nghiã trả nợ chiến tranh, trong khối cộng sản gọi là “tường nhân” sang xin tị nạn hay làm khách thợ. Munich có diện tích là 70.549 km2 có dòng sông Isar dài 13 km 7 tạo cho thành phố thêm thơ mộng và tươi mát .

Vươn lên từ chiến tranh

P1020447nhị thế chiến 1939-1945 Munich bị tàn phá hơn 50 % hứng chịu 2000 tấn bom, hơn 6000 người chết, bị thương hơn 15.000 người cho đến ngày 30.4.1945 sư đoàn 7 bộ binh Hoà Kỳ tiến vào giải phóng khỏi quân Đức Quốc xã Hitler. Những di ích lịch sử còn lại các nhà thờ cổ như nhà thờ Đức bà thế kỷ thứ 15, nhà thờ St. Michaels thế kỷ thứ 16 . Hiện nay Bảo tàng viện Munich với 50 phòng lớn nhỏ khác nhau trưng bày hơn 28.000 vật thể qua các ngành từ biển tới không gian, nơi đây còn tưng bày chiếc bom bay V2 trước năm 1945 đã từng làm cho Anh quốc mất ăn mất ngủ . Các loại xe BMW, xe tải hiệu Man, sản xuất tại Munich là thành phố của kỹ nghệ, nghệ thuật và du lịch giàu nhất phiá nam nước Đức thuộc tiểu bang Bayern, tiếng Anh gọi là Bavaria. Thành phố nầy đã cho thế giới hai người ác và thiện, Người ác đó là độc tài Hitler gốc người Áo, thời thiếu niên ông ta sang Munich lập nghiệp và là người đã gây nên thế chiến thứ hai, giết hơn 6 triệu người Do Thái…Người thiện đó là Đức Giáo hoàng Benedict XVI. Ngài từng là tổng Giám Mục giáo phận München Preising. Chúa nhật ngày 10 tháng Chín tới ngài sẽ trở lại thăm Munich lần đầu sau khi lên chức Giáo Hoàng.

Giáo Hoàng Benedict XVI

Ngày 9 tháng 6 khai mạc Wold cup lần thứ 18 tại sân vận động Munich mới, với kiến trúc tân kỳ hiện đại tốn hơn 360 triệu €, sức chưá hơn 66 ngàn người. rộng 37.600 m2 cao 51 m ngang 227 dài 258 m ban ngày nhìn thấy màu trắng, nhưng về đêm được thay đổi qua các màu xanh đỏ rất đẹp. Sân vận động nằm ở ngoại ô, đến đó thuận tiện có tàu điện và nhiều tuyến xe bus cũng như xa lộ.

Mặc dù sân vận động cũ sử dụng năm 1974 còn tốt bảo đảm an toàn, tu sửa quanh năm. Nhưng chính quyền thành phố muốn phát triển thêm. Ngày 21.10.2001 đã trưng cầu dân Ý, có nên xây thêm vận động cho World Cup 2006 không đã được 2/3 cử tri đồng ý. Tất cả 10 dự án gởi đến tham dự, nhưng chỉ chọn dự án của hai kiến trúc sư người Thụy sĩ Jacques Herzog và Pierre de Meuron.

Sân nầy xây từ ngày 21.10 2001 đến 30.5.2006 khánh thành. Nhờ tinh thần thể thao của người Đức cao, ở Munich năm 1896 đã có hội banh “Terra Pila” là tiền thân của hội FC Bayern München. Đội tuyển của Đức đã đoạt giải vô địch thế giới Fussball Welmeister 3 lần. Lần thứ nhất năm 1954, thứ nhì 1974 và lần thứ 3 năm 1990 . và 3 lần giải vô địch Âu Châu Fussball Europameister các năm 1972,1980,và 1996. Du khách đến Munich thường uống thử beer Munich, nổi tiếng nhất thế giới. Tôi không chủ quan hay ca tụng về thành phố tôi đã sống hơn 26 năm, nhưng du khách đến đều không thể quên hương vị beer nơi nầy. Bởi vì nơi đây có truyền thống chế biến beer lâu đời, nhờ nguồn gốc giếng nước và bí quyết riêng.

Hội bia Tháng Mười

Hàng năm có Hội Beer tháng mười Octoberfest (tuần cuối của tháng 9 và tuần đầu của tháng 10 trong 14 ngày đã có hàng triệu du khách đến để vui chơi lễ hội nầy. Người ta khó quên ngày 26.9.1980 bọn khủng bố đã đặc bom làm chết 23 người và 218 người bị thương. Beer Munich có hơn 300 loại, so với nước Đức có hơn 5000 loại khác nhau, mỗi địa phương đều có hảng chế biến beer theo tiểu công nghệ.

Beer có nhiều loại beer vàng, đen và đục gọi là Weissenbeer nồng độ rượu khoảng 5,2% ngoài ra các hảng beer chế theo từng muà như beer tháng 5, tháng mười và Giáng sinh. Uống beer phải sử dụng các loại ly, lớn nhỏ bằng sứ hay thuỷ tinh. Hội beer tháng mười người ta bán ly lớn 1 lít có quai cầm gọi là Mass. Beer chưá trong thùng gỗ sồi hay bằng nhôm dung tích từ 25 lít đến 100 lít

Chính phủ Đức công nhận beer là thức uống dinh dưỡng, ở đâu cũng có bán beer và uống beer không giới hạn như ở Hoa Kỳ. Vào muà hè có những vườn Beergarten rộng lớn chưá trên vài ba ngàn người, Những hãng beer có truyền thống lâu đời nhất như Augustine năm 1328, Franzikaner năm 1363. Spaten năm 1397, Lövenbräu 1383 hãng nầy có chi nhánh bên Mỹ nhản chai beer màu xanh da trời có hình con sư tử, Paulaner năm 1634, Hofbräuhaus năm 1589 tại trung tâm Marienplatz khu nhà cổ có Restaurant Hofbräu, du khách thế giới thường đến đây để thưởng thức đặc sản như dồi tươi trắng, đùi heo nướng. tôi đã gặp những đoàn người Việt du lịch từ Hoa Kỳ đến đây.

Nước Đức và tiểu bang Bayern nổi tiếng với các loại bia

Thành phố Munich từng trải qua chiến tranh bị tàn phá, đã được xây dựng và phục hồi kinh tế vững mạnh, dù trải qua nhiều triều đại vua chuá, hàng ngàn năm qua vẫn mang tên là Munich, Nhìn lại thành phố Sài Gòn được ca tụng là hòn ngọc Viễn Đông có lịch sử hơn 300 năm nhưng buồn thay sau năm 1975 đã bị đổi mất tên.

Giới hâm mộ thể thao, các cô cũng uống beer như thanh niên, khác với đàn bà Việt Nam mình không uống beer nơi công cộng. Vấn đề an ninh được cảnh sát Đức trong mùa tranh giải chú tâm rất nghiêm minh. Riêng thành phố Munich hơn 40.000 cảnh sát sử dụng cả máy bay trục thăng để kiểm soát không phận, trước khi vào đến sân vận động, hay khu trực tiếp truyền hình trận đá ngoài trời, đều bị rà xét trong người, vật gì nguy hiểm như ly bằng chai, hộp đậu phộng, chai nước suối cũng phải bỏ lại không được phép mang vào. Nhóm người nghi ngờ là hooligan hay Nazis bị cảnh sát theo dõi, nếu có hành động nào phá họai bị còng tay lập tức . Người ta uống beer để giải khát, vui chơi nhảy muá, ca hát trường hợp đánh nhau rất ít xảy ra, nếu có thì được ngăn chận người vi phạm bị phạt ghi hồ sơ.

Tin thần thể thao

Qua những trận đấu như: Brazil thắng Úc ở sân vận động Munich vé bán hết, ngoài ra còn hơn 10.000 Fan đến từ Brazil mở tiệc mừng nhảy Samba trên đường phố Leopold khu đại học.Tinh thần thể thao của người Đức hay người ngoại quốc nói chung ở đây lên cao, Ở nhà ai cũng có Tivi nhưng xem một mình không vui nên, người ta không phân biệt đội nhà hay quốc gia khác, buổi chiều có đá banh hàng chục ngàn người về Olympiapark để cùng xem trực tiếp chiếu các trận trên.

Trận đấu giữa Úc và Brazil rất vui, người Đức đều ủng hộ cả hai đội như nhau, Họ vổ tay tán thưởng lần tấn công, những đường banh hay đẹp. Thành phần phản chiến về chiến tranh Iraq không mấy cảm tình với đội Mỹ đá với Ý, nhưng khi nhìn thầy cầu thủ Ý đánh cùi chỏ cầu thủ Mỹ bị thương máu chảy, họ la ó phản đối việc chơi xấu, hân hoan khi trọng tài rút thể đỏ đuổi cầu thủ Ý ra khỏi sân cỏ . Sau đó hai cầu thủ Mỹ bị thẻ đỏ cùng số phận ra sân, khán giả tỏ ra thương hại, cho đội banh Mỹ phạm lỗi kỷ thuật

Đội tuyển Đức đã thể hiện được khả năng của họ khi thắng dễ dàng đội Ecuador với tỉ số 3:0 . Thứ bảy ngày 24.6.2006 thời tiết nóng đến 31 độ C Đức đá với Thụy Điển để vào bán kết ngay tại sân vận động Munich lúc 17 giờ , từ lúc 13 giờ sân vận động đã mở cửa để tiếp trên 66 ngàn người đến xem.

Để đáp ứng nhu cầu cho giới hâm mộ đá bóng, không thể mua vé vào xem trong sân vận động Chính quyền cho phép làm thêm truyền hình lớn 45 m2 trực tiếp chiếu trận đá cho hơn 35.000 fan. Ở Couberinplatz, (Olympic khu thế vận hội 1972). đội Đức áp dụng lối đá đồng nhất, tấn công nhanh chớp nhoáng, ngay từ những phút đầu tiên Thụy Điển hoàn toàn bị lúng túng, cầu thủ Podolski ghi được hai bàn thắng, giúp đội nhà vào vòng 8 đội mạnh nhất. 90 phút hào hứng ở trong sân vận động với tiếng cổ võ reo hò của khán giả, hàng ghế danh dự có nữ thủ tướng Angela Merkel tham dự.

Chấm dứt trận đấu nhưng dư âm kéo dài cho tới nưả đêm, từ trạm tàu điện ngầm U6 Fröttmaning đến khu đại học đường Leopold, Marianplatz (city center) các toa tàu đầy người, không còn chổ chen chân, trên 200.000 người với tiếng trống, tiếng kèn van dội . Đoàn người diễn hành cầm cờ Đức ca hát „óle óle .. nước Đức thắng.. chúng ta đến Berlin, Anh sẽ về nhà… ”.

Họ vui mừng đã thắng đội Thụy Điển và trận kế tiếp chiều thứ 6 ngày 30.6 sẽ thắng Argentia để đến Berlin thủ đô trong ngày chung kết mùng 9 tháng 7, với hy vọng Đức vô địch World cup năm 2006. World cup 2006 đã đem lại cho thành phố Munich ồn ào ,nhộn nhịp như tăng thêm sức sống. Đầu tháng 6 thời tiết ở Đức còn mưa và gío lạnh, nhưng trước ngày khai mạc trời nắng ấm, du khách các nơi tấp nập tới Munich, Hotel không còn chổ trống, xe cộ nhiều hơn làm kẹt đường phố. Ở Đức buôn bán thường mở cửa thứ 2 đến thứ 7, từ 9giờ 30 đến 20 giờ Nhưng mùa tranh giải World cup, trung tâm buôn bán mở cưả cho đến 22 giờ, cả ngày Chúa nhật.

Người Đức hân hoan chào mừng du khách từ khắp nơi trên thế giới với câu : Wir begrüßen die Gäste aus aller Welt herzlich zur Fußball- WM“. Tuy nhiên thiểu số khách đến từ Anh, Ba lan .. thuộc nhóm „hooligan“ quậy phá, gây mất trật tự công cộng đã bị cảnh sát giải tán, phạt tiền và mời ra khỏi thành phố không được tham dự, dù đã mua vé. Nhờ cảnh sát, cũng như hội chữ thập đỏ lo vấn đề cấp cứu, đã ngăn ngưà vấn đề tai nạn xảy ra, đáp ứng nhu cầu tốt đẹp 24/24 giờ.

Trên Tivi chỉ trực tiếp phát hình các trận đấu hào hùng, không thể chiếu hết sinh hoạt của ngày „Hội đá bóng“. Rợp bóng cờ đen đỏ vàng, giới trẻ thố lộ niềm vui và sự hoà đồng với cộng đồng thế giới.

Từ năm 1974 nước Đức tổ chúc World cup và đoạt chức vô địch thế giới đã 32 năm. Lần nầy may mắn cho nước Đức, được tổ chức World cup lần thứ 18, đã mang lại cho nước Đức một vinh dự, kinh tế phát triển. Từ ngày thống nhất 2 miền Đông Tây từ năm 1989 đã làm cho nền kinh tế suy thoái, với nạn thất nghiệp.. .. nợ nầng chồng chất, chính phủ cắt giảm các nhu cầu đời sống xã hội, y tế .. để xây dựng lại phần đất phiá đông, hơn 50 năm dưới chệ độ cộng sản để lại một di sản tàn lụn. Người Đức muốn khôi phục nền kinh tế và tìm lại vị trí tốt đẹp của một cường quốc tại Âu Châu. (chủ đề Made in Germany tôi sẽ viết rõ về vấn đề khoa hoc kỷ thuật của Đức từ thế kỷ thứ 19)

Đã 18 lần tổ chức World cup, đây là lần thứ hai được khai mạc tại Munich, có thể chờ thêm nửa thế kỷ, hay lâu hơn để được tổ chức lần thứ ba. Bởi vì các quốc gia trên thế giới đều phát triển về đá bóng, bốn năm tổ chức một lần FIFA phải chia cho các quốc gia khác tổ chức. Sân vận động thành phố Munich đã được tất cả sáu lần tranh đấu . Nên mọi người đều bỏ thì giờ, tiền bạc để thưởng thức ngay tại quê hương mình không cần phải đi xa. Tinh thần thể thao của người Đức rất cao, có thể nói là say mê một cách điên cuồng (verrückt) nhưng không cá độ như ở Việt Nam, vào sở làm việc không ai bàn đến bên lề ngày hội

Thành phố Munich trong thời gian diễn ra World Cup

 Huy Phương  Đài VOA phỏng vấn Nguyễn Quý Đại

http://www.voanews.com/vietnamese/news/a-19-2006-06-26-voa15-81418632.html

Ông Nguyễn Quý  Đại là một cựu công chức của chế độ VNCH. Ông sống tại thành phố Munich của Đức từ 26 năm qua, sau khi vượt biên và được con tàu nhân đạo Cap Anamur của Đức cứu thoát. Trong câu chuyện với Huy Phương sau đây, ông Nguyễn Quý  Đại sẽ kể cho quý vị nghe về thành phố Munich trong những ngày có World Cup.

Ông Nguyễn Quý  Đại cho biết: để chuẩn bị cho World Cup, thành phố  Munich đã xây một sân vận động mới, tốn kém trên 360 triệu Euro. Sân này có sức chứa hơn 66 ngàn người, với lối thiết kế độc đáo, là ban ngày thì nhìn  thấy màu trắng, nhưng về đêm được thay đổi qua các màu xanh đỏ, rất đẹp mắt.

Sân vận động nằm ở ngoại ô, đến đó thuận tiện, có tàu điện và nhiều tuyến xe bus cũng như xa lộ. Trước khi xây, chính quyền thành phố đã trưng cầu dân ý,  có nên xây thêm vận động cho World Cup 2006 không, và đã được 2/3 cử tri đồng ý. Sau đó đến màn gọi thầu, có tất cả 10 dự án gởi đến tham dự, cuối cùng dự án của 2 kiến trúc sư  người Thụy sĩ được chọn. Sân vận động mới đã khai trương đúng ngày khai mạc World Cup.

Thành phố Munich cũng đã từng tổ chức Olympic vào năm 1972, lần đó một tổ chức dân quân Palestine cực đoan đã bắt 10 vận động viên Israel làm con tin và giết chết. Từ kinh nghiệm đó, chính quyền Munich lần này đã có những biện pháp an ninh mà ông Nguyễn Quý Đại gọi là tuyệt vời:

Vấn đề an ninh của cảnh sát Đức trong mùa tranh giải rất nghiêm minh, riêng thành phố Munich hơn 40.000 cảnh sát  sử dụng cả máy bay  trục thăng để kiểm soát không phận,  trước khi vào đến sân vận động hay khu trực tiếp truyền hình trận đá ngoài trời, đều bị kiểm soát rà xét trong người có mang  theo vật gì nguy hiểm; như ly bằng chai, hộp đậu phộng, chai nước suối cũng phải bỏ lại không được phép mang vào. Đám nào nghi ngờ là Hooligan khó thoát khỏi sự theo dõi từng hành động của cảnh sát, nếu có hành động nào phá họai bị còng tay ngay lập tức .

Bằng chứng là cuối tuần qua, sau khi đội tuyển của Brazil thắng Úc ở sân vận động Munich, hơn 10 ngàn Fan đến từ Brazil  mở liên hoan ăn mừng, họ nhảy Samba ngay trên đường phố Leopold có khu đại học; tiếng trống, tiếng kèn vang dội cho đến nửa đêm. Đoàn người liên hoan được Cảnh sát bảo vệ an ninh tối đa, cấm xe chạy vào khu đông người, nên mọi người vui vẻ vui chơi náo nhiệt.. .

Ông Nguyễn Quý Đại cho biết: Sinh hoạt của Munich có thay đổi  trong  suốt thời gian có World Cup

World cup 2006 đã đem lại cho thành phố nhộn nhịp hơn, đầu tháng 6 thời tiết thường mưa và gió lạnh, nhưng trước ngày khai mạc trời nắng ấm, du khách các nơi tấp nập  tới Munich, hotel không còn chỗ trống, xe cộ đông hơn. Ở Đức buôn bán chỉ mở cửa lúc  9 giờ 30 đến 20 giờ từ thứ 2 đến thứ 7, nhưng mùa tranh giải World Cup mở cưả cho đến 22 giờ, cả ngày Chủ nhật. Người Đức hân hoan chào mừng du khách đến từ khắp nơi trên thế giới với câu :“Die Welt zu Gast bei Freunden”

Thành phố Munich cũng là nơi định cư của một số người Việt thuộc đủ thành phần. Có người đến đó sau khi được con tàu nhân đạo Cap Anamur cứu thoát trên đường vượt biển, có người đến đó từ Đông Đức hoặc từ các nước Đông Âu, sau khi bức tường Berlin sụp đổ:

Hiện nay thành phố Munich có hơn 5000 người Việt, về sinh hoạt có cộng đồng Công Giáo, chi hội phật tử Munchen và vùng phụ cận, Hội cao niên, 2 võ đường Vovinam, và Karate. Người Việt đã hội nhập vào đời sống, nhất là giới trẻ trưởng thành ở Đức như người Đức nên ủng hộ cổ động cho đội banh nhà hết mình. Võ sinh của Vovinam buổi chiều sau những giờ tập luyện, cùng kéo nhau đến Olympiapark xem trực tiếp truyền hình các trận đấu cho đến 23 giờ về đến nhà đã 24 giờ, dù ngày hôm sau phải đi làm việc.

Nói đến nước Đức thì phải nói đến Beer. Nước Đức có hơn 5000 loại khác nhau, riêng thành phố Munich có hơn 300 loại Beer. Mỗi địa phương đều có hãng chế biến bia theo kiểu thủ công, Beer có nhiều loại: beer vàng, beer đen và beer đục. Beer sản xuất theo từng mùa, như beer tháng 5, tháng mười và Giáng sinh. Dân chơi uống beer phải tùy theo loại mà dùng ly lớn nhỏ, ly bằng sứ hay bằng thuỷ tinh. Hàng năm có Hội Beer tháng mười, gọi là Octoberfest, có hàng triệu du khách đến để vui chơi lễ hội nầy. Chính phủ Đức công nhận beer là thức uống dinh dưỡng, ở đâu cũng có bán beer và uống không giới hạn. Ở Đức không ai cấm uống beer, nhưng cấm uống rượu lái xe, uống beer nhiều lái xe  bị  cảnh sát xét buộc thổi bong bóng hay thử máu có độ rượu, thì bị tịch thu bằng lái và bị phạt, người uống Beer vui chơi  thường đi xe công cộng hay vợ con làm tài xế, nếu lỡ quá chén thi đi Taxi về nhà.

Ở sân vận động có bán beer chứa trong ly giấy hay nhựa mỏng, tránh người quá chén ném ly hay chai làm bị thương người khác.  Ly Beer 0,5 lít  bán từ 3 Euro 5 đến 4 Euro . Giới hâm mộ thể thao kể cả các cô cũng uống beer như thanh niên,  khác với đàn bà Việt Nam mình không uống beer nơi công cộng.  Người say sưa  tôi thấy họ nhảy muá, ca hát đánh nhau ẩu đả thì bị ngăn chận ngay, nên không có việc gì đáng tiếc xảy ra. Giống như các nước Châu Âu khác, bóng đá là môn thể thao số 1 tại Đức. Tinh thần thể thao của người Đức nói chung là cao. Trong những trận không có đội tuyển Đức, ví dụ như trận giữa Úc và Brazil, khán giả Đức đều ủng hộ cả hai đội như nhau, họ vỗ tay tán thưởng qua những đường banh hay đẹp. Trong trận giữa Mỹ và Ý, mặc dù thành phần phản đối chiến tranh Iraq không mấy cảm tình với đội Mỹ, nhưng khi nhìn thấy cầu thủ Ý làm cầu thủ Mỹ bị thương máu chảy, họ cũng la ó phản đối việc chơi xấu, và hân hoan khi trọng tài rút thẻ đỏ đuổi cầu thủ Ý ra khỏi sân cỏ.

Và cũng giống như nhiều người Đức khác, ông Nguyễn Quý Đại tin tưởng và cầu mong đội tuyển Đức chiếm giải lần này.

Thưa anh và thính giả, đội tuyển Đức đã thể hiện được khả năng của họ chiều thứ 3 vưà qua khi  Đức thắng dễ dàng đội Ecuador với tỉ số 3-0. Thủ quân Michael Ballack nhấn mạnh đội banh  Đức trong tinh thần đoàn kết, kỷ luật luôn khao khát mang lại chiến thắng cho nước Đức. Hẳn nhiên đá ở sân nhà có nhiều lợi thế hơn, nhưng việc chiến thắng tuỳ theo kỹ thuật , khả năng của cầu thủ và thể lực dù đội tuyển Đức hàng hậu vệ hơi yếu, nhưng tốc độ đưa banh nhanh. Báo chí nói chung phương diện tuyền thông đều ca tụng những thành tích vừa qua,  nhiều người quá hâm mộ đội nhà tuyên bố đội Đức sẽ lãnh Cup 2006; nhưng cũng khó tiên đoán ai lãnh chiếc cúp vàng lần nầy hơi quá sớm chúng ta chờ xem. Dù sao thì Đội tuyển của Đức  đã đoạt giải vô địch thế giới  Fussball Welmeister 3 lần. Lần thứ nhất năm 1954, thứ nhì 1974 và lần thứ 3 năm 1990 . Và 3 lần giải vô địch Âu Châu Fussball Europameister các năm 1972, 1980,và 1996.

Producer: Minh Nguyet

CHƯƠNG TRÌNH ĐẶC BIỆT GIÁNG SINH 2003 Thursday, 25 December  2003 http://www.abc.net.au/ra/viet/magazine/s1016146.htm

Thưa quý thính giả, trong những ngày này, hầu như khắp nơi trên thế giới, ở đâu người ta cũng nghe vang vang bản nhạc mà quý thính giả đang nghe. Ngôn ngữ khác, lời lẽ khác nhưng ý nghĩa của bài hát và điệu nhạc thì vẫn giống nhau. Tất cả đều xuất phát từ một bản nhạc gốc.

Nhạc (Đêm thánh vô cùng)

Bản nhạc nổi tiếng cả thế giới này do hai nghệ sĩ nghiệp dư người Áo sáng tác. Đó là vào năm 1818, tức cách đây gần hai trăm năm, khi cuộc chiến tranh khốc liệt giữa ba nước Đức, Áo và Phổ vừa kết thúc, Linh mục Josef Mohr muốn tổ chức một lễ giáng sinh trọng thể tại giáo xứ của ông. Thế nhưng, khi chuẩn bị, ông phát hiện là chiếc đàn organ trong nhà thờ không sử dụng được nữa vì bị chuột cắn. Ông rất lo lắng vì biết không thể nào sửa đàn cho kịp thánh lễ đêm Giáng Sinh. Thế là ông quyết định sáng tác một bài thơ để nhờ Franz Gruber phổ nhạc cho đàn guitar. Franz Gruber là thầy giáo làng và là một nhạc sĩ chơi đàn guitar. Ông Gruber hào hứng phổ nhạc bài thơ của Linh mục Mohr. Giáng sinh năm ấy tại làng Oberndorf, bài “Đêm thánh vô cùng” bằng tiếng Áo được Linh mục Mohr và nhạc sĩ Gruber vừa hát vừa đệm đàn. Bài hát hay đến độ mọi người ngạc nhiên, khâm phục và cảm động. Sau đó không bao lâu, bài hát được phổ biến khắp nơi trên nước Áo. Và dần dần về sau, bài hát được dịch ra hầu hết các ngôn ngữ trên thế giới.

Thật ra, không ai biết chính xác ngày sinh của Chúa Giêsu. Theo sử sách, khoảng 300 năm sau khi Chúa ra đời, nhiều nơi trên thế giới vẫn mừng lễ Giáng Sinh vào ngày 6 tháng 1. Cho đến năm 350, Đức Giáo hoàng Julius mới quy định ngày 25 tháng 12 là ngày lễ Giáng Sinh.

Việc chọn ngày 25 tháng 12 làm ngày lễ Giáng Sinh chắc chắn là một việc làm có suy tính của Giáo hội Công giáo. Trước khi Chúa giáng sinh, dân La Mã đều là người ngoại giáo: họ thờ các vị thần thiên nhiên như thần mặt trời, thần mưa, thần gió, thần mùa màng v.v… Trong nhiều thế kỷ, người La Mã vẫn trang trọng tổ chức lễ tế thần Nông – được gọi là Saturnalia – vào tháng 12 mỗi năm. Lễ hội ấy kéo dài rầm rộ trong vòng một tuần lễ: người ta tổ chức ăn mừng và tặng quà cho nhau, trong khi đó, những người nô lệ được tự do trong suốt thời gian lễ.

Sau khi Thiên chúa giáo được chính thức thành lập ở La Mã, tín đồ theo đạo này vẫn tiếp tục mừng lễ thần Nông. Các vị lãnh đạo đầu tiên của Giáo hội La Mã tin rằng việc tín đồ của họ tham dự lễ tế một vị thần ngoại giáo là một việc làm hoàn toàn sai trái. Do đó, họ chọn ngày 25 tháng 12, là ngày đông chí ở Bắc bán cầu làm ngày lễ Giáng Sinh với hy vọng tín đồ Thiên Chúa giáo sẽ quay sang tổ chức lễ Giáng Sinh thay vì lễ tế vị thần ngoại giáo ấy.

Tuy nhiên, lễ Giáng Sinh được quy định như vừa kể không được người dân La Mã chấp nhận một cách dễ dàng và nhanh chóng. Năm 529, Hoàng đế Justinian ấn định ngày 25 tháng 12 là ngày nghỉ lễ của cả nước. Sau đó, vào năm 567, một nhóm linh mục Công giáo khai sáng một mùa lễ kéo dài từ ngày 25 tháng 12 đến ngày 6 tháng 1, tức ngày lễ Ba Vua. Trong những năm vừa kể, lễ Giáng Sinh và lễ tế thần Nông vẫn tiếp tục được tổ chức song song. Nhưng càng về sau, khi Thiên Chúa giáo bước vào thời kỳ phát triển rực rỡ ở La Mã thì ngày lễ Giáng Sinh đã dần dần thay thế hẳn cho lễ tế thần Nông.

Cùng thời gian đó, trên thế giới, các nhà truyền đạo Công giáo cũng bắt đầu có mặt ở hầu hết các quốc gia. Vì vậy, càng ngày càng có nhiều người trở thành tín đồ Thiên Chúa giáo và lễ Giáng Sinh trở thành một ngày lễ lớn đối với họ.

Bên cạnh một số đặc điểm chung, lễ Giáng Sinh ở các nước trên thế giới có thể có một vài nét khác nhau do điều kiện lịch sử, kinh tế, xã hội và văn hoá khác nhau. Để tìm hiểu và giới thiệu những điểm đặc thù ấy, MN đã phỏng vấn một số người ở một vài quốc gia có đông người Việt định cư.

Trước hết là ông Đỗ Thông Minh, một gương mặt quen thuộc trong cộng đồng người Việt ở Nhật. Định cư ở thủ đô Tokyo từ hơn 30 năm và cũng là người rất thành công về nhiều phương diện, ông Đỗ Thông Minh sẽ cho chúng ta biết sơ lược một vài nét về tập tục mừng Giáng Sinh ở xứ hoa Anh Đào.

Đỗ Thông Minh:

Vào dịp lễ Giáng Sinh, người Nhật cũng tổ chức ăn mừng nhưng không rầm rộ hay không có chuyện giới trẻ đổ ra đường hoặc chạy xe gắn máy hoặc đi lại đầy đường. Giáng Sinh ở Nhật có tích cách trầm lặng hơn, hướng vào nội tâm nhiều hơn, có lẽ do người Công giáo ở Nhật chịu ảnh hưởng những vụ tàn sát trong quá khứ. Đặc biệt họ không làm hang đá trong khi người Việt ở Nhật xem việc làm hang đá là quan trọng. Tín đồ Công giáo Việt Nam ở Nhật, khi tổ chức thánh lễ, phải có hang đá giăng đèn kết hoa rực rỡ. Một số người Nhật lại không thích đèn đuốc chớp nháy cho nên đôi khi hai bên cũng phải tìm cách dung hoà với nhau để có lễ Giáng Sinh hoà hợp và vui vẻ cả hai bên”.

MG: Từ thành phố Munich, anh Nguyễn Quý Đại, một chuyên viên điện toán đã định cư ở Đức từ năm 1980, sẽ tường thuật về những sinh hoạt trong mùa Giáng Sinh ở Đức:

Nguyễn Quý Đại: ở Đức, Chúa nhật mùa Vọng thứ nhất người ta thường treo ở giữa nhà thờ hoặc để trên bàn vòng hoa mùa Vọng. Vòng hoa được làm bằng rơm, xung quanh bọc lá thông tươi, ở trên có 4 cây nến. Lần đầu tiên vòng hoa mùa vọng được treo ở nhà thờ ở Kưln vào năm 1925 và cho đến năm 1935 trở thành một phong tục phổ biến rộng rãi khắp nơi. Bốn cây nến lần lượt được thắp lên mỗi tuần, mang ý nghĩa hướng chúng ta về với ánh sáng, tránh xa tội lỗi trong mùa Giáng Sinh. Chợ Giáng Sinh, người ta bán bánh kẹo, rượu, hang đá, các trái châu để trang điểm cho cây thông theo phong tục từ nhiều thế kỷ qua. Các cửa hàng đều có người phục vụ gói quà cho khách hàng. Ngày 24 người ta chỉ làm việc buổi sáng. 14 giờ các siêu thị đóng cửa, hãng xưởng nghỉ việc, đường phố về chiều yên lặng.

Phần lớn người Đức theo Thiên Chúa giáo. Ở miền nam nước Đức đi đâu cũng thấy nhà thờ, đặc biệt nóc nhà thờ có hình dáng giống như củ hành. Chiều tối 24 các nhà thờ đều có thánh lễ. Sau thánh lễ họ về nhà, gia đình vui chơi bên cây thông, hang đá nhấp nháy đèn màu, dưới gốc thông là những gói quà để tặng nhau. Trong bữa tiệc Giáng Sinh, theo truyền thống, gia đình Đức thường ăn ngỗng quay. Ngoài ra còn có các loại bánh Giáng sinh hình ngôi sao, tượng Thiên thần hay hình ông già Noel cũng như rượu nho, đặc biệt rượu nho được hâm nóng lên để uống.

Tuy nhiên, ở vùng quê người Đức họ có tập quán riêng. Dù tuyết rơi lạnh giá nhưng nhà thờ vẫn làm lễ lúc 22 giờ cho đến khuya. Nhiều nhà không ăn tiệc nửa đêm, nhưng ngày 25 và 26 đại gia đình đoàn tụ trong những bữa tiệc không riêng gì có ngỗng quay mà còn có những món khác do các bà khéo tay trổ tài trong dịp nầy. Những người lớn tuổi như ông bà nội, bà ngọai phát quà cho các cháu ( giống như tục lì xì của người Việt trong dịp Tết). Sau đó mọi người trao quà cho nhau. Người Đức vui chơi ăn uống suốt ngày 25 và ngày 26. Người Đức trọng ngày Giáng sinh hơn Tết, ngược lại người Việt mình trọng ngày mùng một Tết hơn. Đó cũng là sự khác biệt nhỏ bé của đời sống giữa Đông phương và Tây phương.

Ký giả Hoàng Dung,

Hiện đang sống tại thủ đô Moscow, tác giả cuốn “Nước Nga dưới mắt người Việt”, đồng thời là cộng tác viên của các đài phát thanh Việt ngữ ở hải ngoại sẽ nói về lễ Giáng Sinh ở Nga:

Hoàng Dung: Người Nga ăn Giáng Sinh sau năm mới, bởi vì Chính Thống giáo của Nga cho đến nay vẫn dùng lịch cũ, tức lịch Julian được sử dụng từ thế kỷ thứ 1 trước Công nguyên chứ không phải lịch Gregorian được dùng ở các nước Âu châu từ thế kỷ 16. Cái thiếu sót của lịch Julian là ở chỗ cho rằng trái đất quay xung quanh mặt trời 365 ngày 6 giờ trong khi trên thực tế trái đất chỉ quay xung quanh mặt trời có 365 ngày 5 giờ 49 phút. Có nghĩa là mỗi năm cuốn lịch Julian đi nhanh hơn bình thường 11 phút 14 giây, một con số xem ra rất nhỏ nhưng trải qua gần 21 thế kỷ thì cho đến nay lịch Julian đã đi nhanh hơn bình thường tới 14 ngày. Chính vì vậy người Nga đón năm mới theo lịch Gregorian, tức ngày 1 tháng 1 như các nước Âu châu khác nhưng lại đón Giáng Sinh vào ngày 7 tháng 1 theo lịch của Chính thống giáo ở Nga.

Minh Nguyệt:

Nếu so với thời cộng sản cách đây hơn 10 năm thì Giáng Sinh hiện nay ở Nga có gì khác?

Hoàng Dung:  Nếu so với thời cộng sản thì Giáng Sinh bây giờ có thể nói là khác hoàn toàn. Bởi vì dưới thời cộng sản đâu có Giáng Sinh. Mãi sau này, khi nước Nga đã giành được độc lập và tự do về tôn giáo thì người Nga mới được phép đón lễ Noel. Và ngày 7/1 được xem là một ngày lễ được nghỉ ở nhà để đi nhà thờ. Chứ thời cộng sản thì hoàn toàn không có ngày lễ của tôn giáo nào được xem xét, thậm chí cả việc chưng cây thông cũng có thời bị xem là thói quen của dân tiểu tư sản và bị cấm đoán. Chính vì vậy có thể nói Giáng Sinh chỉ xuất hiện lại ở Nga sau khi chế độ dân chủ được thiết lập. Và ngay cả không khí tết ở nước Nga bây giờ cũng khác trước. Thời cộng sản thì mãi đến 15/12 người ta mới bắt đầu chưng bày các cửa hàng và đường phố nhưng cũng hết sức đơn sơ, chỉ có một ít dây giấy màu cũng như dây kim tuyến giăng lên cho có. Còn hiện nay ngay từ ngày 1 tháng 12 người ta đã đua nhau trang hoàng rất đẹp, hơn nữa còn thi nhau xem ở đâu, cửa hiệu nào, công ty nào trang trí đẹp để được giải thưởng của thành phố. Như vậy, có thể nói bây giờ Tết đã thành ngày lễ chính trong năm, còn trước đây, ngày 7/11, tức ngày Cách mạng tháng Mười mới được xem là ngày lễ lớn nhất trong năm của người Nga.

MN: Hoàng Dung có thể cho biết cộng đồng người Việt ở Nga mừng lễ Giáng Sinh như thế nào?

Hoàng Dung: Người Việt theo Thiên Chúa giáo ở Nga, hay nói chính xác hơn, ở Moscow có hai nhóm: một nhóm theo Công giáo và một nhóm theo Tin Lành. Cả hai nhóm đều tổ chức lễ Giáng Sinh rất long trọng. Nhóm Công giáo làm lễ ở nhà thờ của một cha xứ người Pháp. Đã nhiều năm nay, nhóm này bao giờ cũng sinh hoạt với giáo dân người Nga ở trung tâm thành phố, bởi vì các nhà thờ Công giáo ở Moscow rất ít. Vào đêm 24/12, tất cả mọi giáo dân Việt Nam đều đi dự thánh lễ ở nhà thờ Thánh Louis XIV và số người đi lễ có thể lên tới 2, 3 trăm người. Còn nhóm Tin Lành, tuy không có nhà thờ riêng nhưng họ thuê một hội trường lớn ở phía đông nam Moscow cho khoảng 4, 5 trăm người đến dự lễ và hát thánh ca. Đêm Giáng Sinh của họ được tổ chức rất chu đáo, chuẩn bị từ hàng tháng trước chứ không phải đơn giản.

So với nhiều quốc gia khác trên thế giới thì lễ Giáng Sinh tại Úc có một số điểm khác biệt, xuất phát từ bối cảnh địa lý và khí hậu của châu lục này. Linh mục Đinh Thanh Bình, một tu sĩ thuộc dòng Don Bosco, đã định cư ở Úc 22 năm và đang hoạt động trong các lãnh vực giáo dục và tư vấn gia đình, sẽ nói về việc chuẩn bị đón mừng Giáng Sinh tại Úc, từ hai khía cạnh đạo và đời:

LM Đinh Thanh Bình:

Lễ Giáng Sinh, đúng ra là lễ kỷ niệm ngày Chúa Giê-su ra đời, lúc đầu chỉ có tính chất tôn giáo, nay đã phát triển và trở thành một dịp lễ cho những người theo đạo Công giáo, Ki-tô giáo cũng như những người bên ngoài đời nữa. Cho nên đã xét thì tôi phải xét về cả hai mặt là đạo và đời. Xét theo mặt đạo thì trước khi mừng lễ Giáng Sinh, chúng tôi có 4 tuần lễ mùa Vọng để chuẩn bị tâm hồn và thể xác, với những nghi thức như xưng tội, rước lễ.

Xét theo mặt đời thì, ngay từ đầu tháng 12, nếu để ý chúng ta sẽ thấy tất cả đường phố, siêu thị, trung tâm mua bán đều trang hoàng lộng lẫy, mở cửa thêm nhiều giờ để phục vụ cho khách hàng. Trong những công việc chuẩn bị bên ngoài như thế, mỗi gia đình đều dọn dẹp, trang hoàng nhà cửa và chưng bày cây Noel. Dịp lễ Giáng Sinh cũng như là dịp tết của chúng ta, là dịp để gia đình, họ hàng thân thuộc và bạn bè nhớ tới nhau. Do đó người ta hay có thói quen gửi thiệp và gửi quà cho nhau.

Cũng chính vì mùa Giáng Sinh là mùa đoàn tụ gia đình nên người Úc có thói quen khuyến khích tất cả mọi người cầu nguyện và nhớ tới những kẻ cô đơn, nghèo hèn, không được may mắn như họ. Ví dụ như ở trường học, các em học sinh được khuyến khích chuẩn bị một món quà riêng để tặng cho người nghèo khó hơn mình.

Có lẽ một trong những điều khác biệt của lễ Giáng Sinh tại Úc là: mùa Giáng Sinh ở Úc là mùa hè, không có tuyết, vì vậy thiếu cái không khí lạnh lẽo cần thiết để chúng ta có thể tìm thấy cảm giác thích thú được quây quần bên nhau quanh lò sưởi giữa mùa đông. Tuy nhiên, bù lại, Giáng Sinh ở Úc báo hiệu mùa nghỉ hè thường niên của tất cả mọi người, cho nên ai nầy đều cảm thấy nao nức, tâm trạng họ nói chung thoải mái và thảnh thơi hơn so với ở những nước khác như Mỹ hay Âu châu.

Vừa rồi là chương trình đặc biệt Giáng Sinh năm 2003. Thay mặt cho toàn ban Việt ngữ, MN xin kính chúc quý thính giả một mùa Giáng sinh vui tươi và an lành.

Minh Nguyệt

Thưa quý thính giả, sau thủ đô Berlin, thành phố nổi tiếng thứ nhì ở Đức là thành phố Munich, nằm ở miền nam. Vào đầu thế kỷ 16, Munich được chọn là thủ phủ tiểu bang Bavaria, tiếng Đức là Bayern, tiểu bang lớn nhất nước Đức. Từ đó Munich nhanh chóng phát triển thành một trong những thành phố thịnh vượng nhất ở Đức. Từ Munich, anh Nguyễn Quý Đại, là một nhà văn cho biết sơ qua về lịch sử thành phố như sau:

NQĐ: Nói về các thành phố ở Đức, mỗi nơi có những nét đặc thù riêng. Tôi sinh sống tại thành phố Munich 25 năm qua. Thành phố này có nhà bác học Einstein, cha đẻ của thuyết tương đối, và nhà độc tài Đức quốc xã Adolf Hitler, người đã gây ra thế chiến thứ hai.

Thành phố Munchen, tiếng Anh gọi là Munich, nền tảng có từ năm 1158 dưới thời vua Hernrich der Loewe nhưng đến năm 1214 thành phố chính thức được thành lập, tính ra được gần 800 năm. Từ năm1324 đến 1350, dưới thời vua Ludwig của Bayern, Munich đã trở thành một trung tâm của Âu Châu.Từ năm 1913 đến 1918, đệ nhất thế chiến cũng là thời gian chấm dứt triều đại Vua Ludwig đệ tam. Sau cuộc Cách mạng năm 1918, tiểu bang tự trị Bayern được thành lập với màu cờ xanh trắng. Hiện nay, dinh Thủ tướng được đặt ở thành phố Munich.

MN: Thưa anh, anh vừa nhắc đến Hitler. Xin anh cho biết rõ hơn về Hitler và về cuộc đảo chánh của Hitler ở thành phố Munich.

NQĐ: Hitler là người gốc Áo, sinh ngày 20.4.1889 ở Braunau am Inn. Năm 1913 Hitler di cư sang thành phố Munich và gia nhập quân đội từ năm 1914 đến 1918. Tháng 9 năm 1919, ông gia nhập Đảng Lao động Đức. Đến năm 1920, đảng này đổi tên thành Đảng Quốc tế Lao động Xã hội Đức, với hơn 50 ngàn đảng viên. Hitler từ từ lên nắm quyền rồi thực hiện cuộc đảo chánh vào ngày 18 và 19 tháng 11 năm 1923 ở Buergerbraeukeller. Cuộc đảo chánh thất bại, Hitler bị bắt giam ngày 1.4.1924, đến năm 1927 thì được trả tự do. Tuy nhiên, Gitler vẫn tiếp tục hoạt động trong đảng của ông. Tình hình kinh tế thế giới thời bấy giờ bị khủng hoảng. Vào năm 1932, ở Đức có hơn 6 triệu người thất nghiệp. Muốn giải quyết nạn thất nghiệp, Hitler chủ trương bài trừ và tịch thu tài sản của người Do Thái: gần 6 triệu người Do Thái bị giết trong những lò hơi ngạt và hiện nay ở ngoại ô thành phố Munich vẫn còn một trại tập trung của thời Đức quốc xã. Sau khi quân đội đồng minh phản công vào năm 1945 thì Đức quốc xã bị bại trận, Hitler tự tử ngày 30.4.1945 tại Berlin.

MN: Thưa anh, thành phố Munich có tổ chức thế vận hội vào năm 1972. Anh có thể nói rõ hơn về thế vận hội này được không anh?

NQĐ: Làng thế vận xây 2 khu dành cho nam và nữ tham dự thế vận hội. Khu nữ nằm trên đường Georg-Bauche-Ring dành cho 1800 người, nay là khu học xá cho sinh viên. Khu Nam có thể chứa 9 ngàn người, còn hội trường thì chứa 14 ngàn người. Khu trung tâm thế vận hội có những đồi cao, suối nước đẹp hữu tình, nhưng nỗi buồn còn lại là 2 tấm bảng bằng hai ngôn ngữ Đức và Do Thái ở đường Connollystrasse 31 để tưởng niệm 9 lực sĩ Do Thái bị quân khủng bố Palestine bắt làm con tin và giết chết ngày 5.9.1972. Trong vụ khủng bố này, tất cả 4 người khủng bố đều chết và 1 người cảnh sát thi hành nhiệm vụ giải cứu con tin thiệt mạng.

32 năm đã trôi qua, hàng năm khu Thế Vận Hội có hơn 700 ngàn du khách đến thăm viếng. Khu Thế Vận Hội được gọi là Olympiazentrum, ở xa xa chúng ta có thể nhìn thấy một tháp cao 290 mét, trên tháp có nhà hàng quay theo tốc độ khác nhau: 35, 53, hay 72 phút một vòng. Ngồi trên đó có thể vừa uống cà-phê vừa chiêm ngưỡng thành phố Munich, rõ nhất là nhà máy sản xuất xe BMW nổi tiếng thế giới.

MN: Thành phố Munich nổi tiếng nhờ có lễ hội Oktoberfest. Xin anh cho biết Oktoberfest là lễ hội gì?

NQĐ: Hàng năm, vào cuối tháng 9 và đầu tuần tháng 10, Munich thường tổ chức lễ Bia trong vòng 16 ngày, nên gọi là lễ Bia tháng 10. Theo lịch sử thì ngày xưa lễ cưới của hoàng tử Ludwig (sau nầy là vua Ludwig đệ nhất) và công chúa Theresa ngày 12 tháng 10 năm 1810 được tổ chức rất lớn để mừng cô dâu chú rể. Sau đó trở thành phong tục lễ Bia tháng 10. Trải qua thời gian nhiều thay đổi, từ năm 1870 bắt đầu có những lều bia lớn được dựng trên cánh đồng cỏ xanh tươi, còn lại cho đến ngày nay.

Năm 2003 vừa qua là lễ Bia lần thứ 170. Lễ Bia năm 2004 kéo dài từ ngày 18 tháng 9 đến ngày 3 tháng 10. Vậy thính giả nhớ ghi lại thời gian vừa kể nếu muốn tham dự lễ Bia ở Munich. Nhưng tôi xin nhắc lại là các loại bia được sản xuất đặc biệt cho mùa lễ Bia này rất ngon và có nồng độ rượu rất nặng. Giá một ly bia uống ở đây bên Saigon có thể mua được 1 thùng bia Tiger 24 lon. Năm 2003, số lượng bia bán được là 49.720 Hektoliter và 351.705 con gà nướng.

MN: Quý thính giả vừa nghe anh Nguyễn Quý Đại nói về những nét đặc thù của thành phố Munich. Sau đây, anh Nguyễn Quý Đại sẽ giới thiệu cho chúng ta những điểm du lịch chính ở thành phố này:

NQĐ: Munich đẹp nhờ có dòng sông Isar chảy qua, nước sông sạch có thể tắm được và uống được. Vào mùa hè ở đây trời nắng ấm, cạnh Sở thú Thalkirchen hay vườn Anh quốc dọc theo dòng sông Isar có những bãi cát trắng hay bãi cỏ xanh, nơi người ta thường nướng thịt hay chơi thể thao. Có một khu gọi là FKK, tạm dịch là Khu văn hóa khỏa thân, người ta trần truồng, cả nam lẫn nữ đều tắm hay nằm phơi nắng giống như đời sống của người tiền sử vậy.

Nói về di tích lịch sử ở Munich thì dù trong thế chiến thứ hai bị quân đội đồng minh Anh-Mỹ ném bom hư hại hơn 50 % nhưng những di tích này đã được xây dựng lại mà vẫn không làm mất đi nét cổ kính của thời xa xưa. Ví dụ như Nhà thờ Đức Bà xây từ năm 1468 và cổng thành Sendlinger Tor xây từ năm 138. Thư Viện Thành Phố, tức City Museum, thành lập từ thế kỷ thứ 15 là nơi lưu trữ nhiều sách vở tài liệu quý giá, trong đó có cả truyện Kiều của Nguyễn Du.

Các nhà hàng của những hãng bia lớn như Hofbrauhaus xây từ năm 1592 có thể chứa đến 1800 người, được sử dụng cho các lễ hội, mỗi ngày tiêu thụ 10 ngàn lít bia. Chiếc đồng hồ gọi là Glockenspiel treo trên Tòa thị chính có từ năm 1683. Hàng ngày lúc 11 giờ và 12 giờ, đồng hồ chuyển động, các tượng chạy theo tiếng nhạc.Trước khi đến khu Đại Học là con đường Leopold có nhiều cây cao, thơ mộng. Vào buổi tối, hai bên đường có quán cà-phê, quán kem, quán bia và các nhà hàng sang trọng.

Ngoài ra, khi đến Munich, du khách có thể đến tham quan Sở thú Hellabrunn có từ năm 1911, được chia làm nhiều khu, nuôi hơn 5 ngàn loại thú khác nhau trên thế giới. Du khách cũng nên đi thăm Viện bảo tàng Đức, nằm trên một đảo nhỏ của dòng sông Isar. Viện bảo tàng Đức có từ trước năm 1925, rộng 40 ngàn mét vuông, lưu trữ đủ loại sách khoa học & kỹ thuật và hiện nay còn lại chiếc bom bay V2 vẫn đứng sừng sững. Loại bom này vào thời đệ nhị thế chiến đã làm cho Anh quốc mất ăn mất ngủ.

MN: Thưa quý thính giả, mục VQTG đến đây xin tạm dừng. MN xin cám ơn anh Nguyễn Quý Đại và hẹn gặp lại quý thính giả vào kỳ tới

OBERAMMERGAU PASSION PLAY

Minh Nguyệt : Vở kịch kể về cuộc khổ nạn của Chúa Giê-su được diễn ở thành phố  nào?  vào tháng mấy?

NQĐ: Vở kịch về cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu được diễn ở thành phố Oberammergau  cách Munich khoảng 100 km gần biên giới Áo, thời gian tổ chức từ 21  tháng 5 đến 8 tháng 10.

MN:  Mấy năm mới có một lần (Có phải những năm kết thúc bằng số 0)?

NQĐ:Theo các tài liệu thì năm 2000 đã thực hiện lần thứ 40. Thời gian cách nhau là 10 năm như vậy lần tới là năm 2010. 2020.. Năm 2000 đã  có hơn 520.000 người về tham dự

MN: Lịch sử:Vở kịch này được diễn lần đầu tiên vào năm nào?  Nguyên nhân ra đời của vở kịch?

NQĐ: vở kịch cuộc đời khổ nạn của Chúa có từ lịch sử trong thời gian chiến tranh dân vùng Oberammergau bị nạn dịch hạch (Pest) gây cho nhiều người chết thời đó không có thuốc chửa trị, mọi người nguyện nếu được Chuá cứu qưa cơn bệnh hiểm nghèo sẽ sống và tiếp tục diễn lại cuộc đời khổ nạn của Chuá phải vác Thánh giá đội mũ gai qua 12 đọan đường để bị đóng đinh trên thánh giá. Với lời nguyện ước cơn bệnh đã qua, đem lại mọi người thêm đức tin cứu rỗi của Thiên Chuá, từ lễ Hiện xuống (Pfingsten tức 50 ngày sau lễ Phục Sinh Ostern) năm 1634  được thực hiện vở kịch nầy lần đầu tiên

MN: Kịch có khoảng bao nhiêu diễn viên? chuyên nghiệp hay không chuyên nghiệp?

NQĐ: Mỗi tuần có 5 lần vở kịch nầy được diễn  từ 9:30 đến 12:15 nghỉ ăn trưa đến 15:00 và tiếp tục diễn cho đến 18:15 chấm dứt. Thời gian kéo dài 6 tiếng. Số người tham dự để trình diễn gồm 2155 người. được tính như sau

300 người thuộc thợ điện, trang trí, chửa lửa, lau chùi

1855  toàn bộ Diễn Viên các ngành

475  Diễn viên trẻ

152  Diễn viên chính

978  Dân chúng

65    Người La Mã

32    Người lính Do Thái

100  Người trong ban nhạc

108..Người trong ban hợp ca

MN : Hiện nay, đó có phải là một trong những vở kịch nghiệp dư nổi tiếng nhất thế giới và  thu hút rất nhiều du khách trên thế giới đến xem?

NQĐ Trên thế gíới chỉ có Oberammergau đã thực hiện lâu dài nhất với vở kịch nầy, trước khi tổ chức chính quyền địa phương phải bỏ một ngân khoảng lớn như năm 2000 tu bổ nơi diẽn kịch tốn hơn 15 triệu Đức Mã ( gần 7 triệu  Euro) hội trường có thể chưá 4720 chổ ngồi. Nhìn lại vở kịch nầy theo lịch sử rất giá trị, nơi  duy nhất ở Đức thực hiện, đã thu hút những Tín đồ Thiên Chuá giáo, muốn biết về cuộc đời của Chuá đã trãi qua những khổ nạn để ăn chay hảm mình với cuộc sống bon chen vì danh vọng và vật chất.

Bức tường Bá Linh (Berlin)

MN: Những diễn biến  và kiện lịch sử nào đã dẫn đến vụ phá bỏ bức tường

Từ năm 1952 đến 1961 hơn 3,5 triệu người bỏ Ðông Ðức (DDR) không chấp nhận chế độ cộng sản bỏ sang Tây Ðức.  Chủ tịch đảng Walter Ulbricht (1960-1973)  ra lệnh xây bức tường ngăn cách Ðông và Tây Ðức vào đêm 12 rạng ngày 13.08.1961 dài 168,8 km,  Năm 1987 Cựu tổng thống Hoa Kỳ  Ronald Reagan  thăm Berlin đứng ở cổng nầy kêu gọi  Chủ tịch đảng Cộng sản Liên Sô Grobatschow (02.03.1931)„ Oeffnen Sie disese Tor“ hãy mở cưả nầy ! Chủ Tịch đảng CS Liên Xô từ năm 1989 chủ trương chính sách đổi mới „ Glasmost/ offenheit“ và tái phối trí „ Perestrojka/ Umgestaltung“

Nhiều người ở Đông Đức đã chạy sang Ungan vào các toà đại sứ Tây Đức xin tị nạn.  Hai năm sau đã trở thành sự thật, trước làn sóng đòi tự do dân chủ người dân phiá Đông Đức hàng trăm ngàn người  đã xuống đường biểu tình bất bạo động  ở Leipzig, Berlin

Bức tường nầy chỉ tồn tại được 10.315 ngày (22 năm). Ðêm 09 rạng ngày 10 tháng 11.1989 Thủ tướng Cộng Hoà Dân Chủ Đức (DDR) ông Hans Modrow (SED-PDS 1989-1990) cho phép hai miền Đông Tây gặp nhau bức tường dài nầy được mở nhiều nơi, kế tiếp ngày 01.12.1989 mở toàn bộ 22 cửa thông thương. Ngày 22 tháng 12 1989  Brandenburger Tor mở rộng. Bức tường nầy bị đập bỏ chỉ còn lại vài nơi lưu dấu tích lịch sử và tưởng nhớ 938 người bị bắn chết khi vượt tường tìm tự do (từ ngày 13.8.61 đến 29.11.1989). Ngày 18.03.1990 lần đầu tiên được bầu cử tự do nhiều đảng tham dự, thủ tướng Lothar de Maizière (1990) thuộc đảng CDU được bầu làm thủ tướng đầu tiên tự do trên phần đất phiá Đông. Chính phủ hai bên Đông Và Tây thảo luận Hiệp ước thống nhất đất nước từ vào 31.08.1990. Quân đội tứ cường có mặt từ ngày 5.6.1945 chấm dứt nhiệm vụ đóng quân tại Berlin và Liên Bang Ðức ngày 12.09.1990 . Ngày 03.10.1990 đi vào lịch sử nước Ðức thống nhất có 16 tiểu bang, diện tích 357.022 km2 dân số 81,8 triệu trong đó có 7,3 triệu người ngoại quốc. Thủ tướng Helmut Kohl thuộc đảng CDU được tín nhiệm Thủ tướng thống nhất 2 miền . Điểm son trong lịch sử  Đức sau khi thống nhất Đông và Tây Đức không có trại tập trung cải tạo như Việt Nam sau ngày 30/4/1975

 MN:  Sau hơn 10 năm nước Đức thống nhất, mức sống của hai miền Đông và Tây  Đức đã hoàn toàn ngang hàng nhau chưa?

NQĐ: Từ khi thống nhất 2 miền Đông Tây đời sống bên phiá Đông đượccải tổ và phát triển xây dựng lại gần 40 năm đổ nát dưới chế độ CS Đông Đức gọi là Cộng Hoà Dân Chủ Đức (DDR). Đời sống không thể ngang nhau được bởi vì bên đó các hãng xưởng lỗi thời không thể sản xuất có hiệu năng để cạnh tranh, nhiều nơi bị đóng cửa, phần lớn bị thất nghiệp, thanh niên bỏ sang phiá Tây để tìm việc, nhà cửa bỏ trống không có người thuê mướn. Chính phủ đã có nhiều chương trình xây dựng thêm các hãng xưởng kỷ nghệ tân tiến để người dân có công việc làm, mong đời sống Kinh tế được quân bình trở lại

Từ khi thống nhất người đi làm việc ở Tây Đức sau khi đóng thuế ngoài ra còn đóng thêm tiền đoàn kết (Solidariaet) để giúp đở phiá Đông, hơn 10 năm qua và hiện nay vẫn còn đóng tiếp tục tuỳ theo lương của mỗi người. Thống nhất hai miền Đông Tây nhưng đó là một gánh nặng về kinh tế làm đời sống trở nên khó khăn hơn.

Thính giả,  Độc giả  có thể vào các Website sau để đọc thêm tài liệu tiếng Anh và Đức( bài phỏng vấn của Minh Nguyệt, thời gian giới hạn không thể nói những danh từ tiếng Đức cũng như giải thích rõ hết các chi tiết, có thể trong bài phát thanh Minh Nguyệt cắt bớt để thêm phần nhạc đệm.. Đây là bài phỏng vấn vào ngày 13/2 thứ Sáu lúc 7 giờ sáng giờ tại Đức  nguyên bản tôi đã trả lời qua Điện thoại)

http://www.oberammergau.de

http://www.berlin.de/rbm-skzl/mauer/deutsch/fr_figures.html

Đài Việt Nam Hải Ngoại phỏng vấn nhà văn Nguyễn Quý Đại Về Noel

Thố Ty phụ trách chương trình Âu Châu của Đài Việt Nam Hải Ngoại ở Washington DC, đã phỏng vấn anh Nguyễn Quý Đại là thuyền nhân tị nạn, cùng gia đình sinh sống tại thành phố Munich miền nam Đức, Anh Đại cộng tác với nhiều báo chí các nguyệt san Việt Nam hải ngoại. Đài BBC London cũng như Úc Châu đã nhiều lần phỏng vấn

Đài Việt Nam Hải ngoại phỏng vấn anh Đại và phát thanh vào tối Chúa Nhật lúc 20 giờ 30 ngày 05.12.2004 về sinh hoạt của người Đức trong mùa vọng và Giáng Sinh.

1/ Giáng sinh thì thường ở đâu cũng giống nhau, xin anh cho biết vào thời gian mùa vọng, 4 tuần trước giáng sinh, ở Đức có gì lạ không?

Kính chào Thố Ty và  thính giả đài Việt Nam Hải ngoại

Ở Đức Chúa nhật mùa vọng (Advent/ adventus) thứ nhất (Adventsonntag) năm nay vào ngày 28.11.2004  ở nhà Thờ bắt đầu treo một vòng hoa trên có 4 cây nến gọi là vòng hoa mùa vọng (Adventkranz) gia đình Thiên Chuá Giáo thường mua vòng hoa để ở bàn, tối đốt cây nến đầu tiên cho tuần lễ đầu, sang tuần thứ 2 mùa vọng đốt thêm cây thứ hai tiếp tục cho đến cây nến thứ 4 là ngày lễ Giáng Sinh.

Vòng hoa mùa vọng có cách đây khoảng 151 năm tại Hamburg. Thời đó có rất nhiều trẻ em mồ côi, không nhà cửa các em phải ăn xin trên các đường phố. Vì nghèo đói, nhiều em đã trở thành trộm cướp hoặc bị bắt bỏ tù. Mục sư Tin lành ở Hamburg. Ông lo lắng cho các em mồ côi này, đặc biệt cho thanh thiếu niên. Ông sửa lại căn nhà của mình đem trẻ mồ côi lang thang từ ngoài đường về nuôi, dạy học nghề. Các em được đào tại thành thợ làm giầy, sơn nhà cửa, thợ may hoặc làm vườn. Qua đó các em có thể thoát khỏi kiếp ăn xin và có thể tự lập được. Căn nhà cuả Mục sư này được gọi là “Rauhe Haus”.

Mục sư nhân ái nầy là Johann Heinrich Wichem (1808-1881) sinh trưởng ở thành phố Hamburg là một hải cảng lớn của nước Đức, vào năm 1838 trong căn nhà “Rauhe Haus“ thắp lên mỗi ngày trong mùa Vọng một cây nến và cắm trên một giá gỗ hình tròn. Vào ngày lễ Giáng Sinh căn phòng rực sáng với ánh nến. Ánh sáng nến tượng trưng cho Chúa Kitô, ánh sáng trần gian.

Các năm sau đó người ta trang trí trên tường nhà bằng những nhánh thông xanh. Năm 1860 người ta trang trí thêm trên khung gỗ tròn bằng những nhánh thông, trên đó có 28 cây nến. Sau nầy gom lại còn 4 cây tượng trưng cho 4 tuần. Vì thế là vòng hoa mùa vọng ra đời lần đầu tiên được treo trong nhà thờ ở Köln năm 1925.

Mãi cho đến năm 1935 phổ biến rộng rải khắp nơi. Vòng hoa đường kính lớn nhỏ khác nhau, phần trong làm bằng rơm khô hay vật liệu khác chung quanh bọc lá thông, 4 cây nến cắm lên trên tượng trưng cho sự chờ đợi ngày Chúa ra đời, lá thông xanh tượng trưng cho sự sống muôn đời. Nhiều gia đình gắn thêm trái hồ đào để trang trí trên vòng hoa cho sự sống lại và những hoa trái tiêu biểu cho lương thực dồi dào của đời sống Kito hữu ..Tuỳ theo nghệ thuật trang điểm cho vòng hoa của mỗi gia đình.

Những cây nến này được lần lượt thắp lên mỗi tuần ý nghiã hướng chúng ta về với ánh sáng tránh xa tội lỗi. Trong suốt mùa Giáng sinh 4 cây nến tượng trưng bốn ngày chuá nhật cho đến đêm 24 tháng12 Chúa sinh ra đời. Mùa vọng nói lên niềm vui như Thánh Phao lô kêu gọi  Hãy vui lên… vì Chúa đang đến!

2/Thố Ty : thưa anh nến đốt trên vòng hoa làm bằng rơm lá thông, những thứ dễ cháy  có gây nên hoả hoạn không?

Thưa Thố Ty và quý thính giả, những thứ dễ gây nên cháy nhà, nhưng người ta làm đã dự tính ngăn ngừa những tai hoạ xảy ra, tránh việc đón Giáng sinh mà không nhà ở, thì đâu có vui sướng . Ở nhà Thờ đốt 4 cây nến trên vòng hoa lớn có đường kinh khoảng 1 m  nến màu tím, đỏ hay xanh..cao lớn bằng cổ tay người dưới đế cây nến, là cái diã nhỏ bằng nhôm có đinh nhọn cắm cứng lên vòng hoa, cây nến cháy chưa đến diã tự động tắt vì hết tim đèn, Nhà thờ chỉ đốt nến sáng khi có Thánh lễ mà thôi. Trong gia đình mùa vọng đốt nến, không khí ấm cúng romantic ở phòng khách, khi đi ngủ  thì tắt nến.

3/Thố Ty người Đức cẩn thận như vậy an tòan, nhưng sinh hoạt chợ búa thế nào có bán sale hạ giá không ?

Sinh hoạt ở Đức thay đổi từ trung tuần tháng 11 tất cả siêu thị thứ bảy mở cửa đến 20 giờ (khác Hoa kỳ mở cưả luôn cuối tuần). Các chợ (Weihnachtsmarkt/ Chriskindlmarkt) có từ thế kỷ  thứ 13 thời đó chỉ bán kẹo bánh, nhưng mãi tới thế kỷ thứ 17 ở Âu Châu có nhiều chợ Giáng sinh trong mùa vọng bán các loại hàng đa dạng hơn. Cho đến ngày nay tuy nhiên không bán các loại hoa mai, hoa anh đào như chợ tết Việt Nam dù có nhập cảng nhưng vì thời tiết lạnh các loài hoa đó không thể nở hoa..phần lớn trong mùa Gíang sinh và Tết bán loại hoa hình cánh sao ( Weihnachtssterne) chợ ngoài trời bán thông xanh cao đến 2m50, (Weihnachtsbaum/ Christmas tree) thông trồng ở Đức hay nhập cảng từ Đan Mạch giá bán mổi cây từ 20$ trở lên tùy cao thấp ..  nhiều gian hàng bán đồ trang trí trong mùa Giang sinh đặc biệt nhiều loại bánh, đồ chơi có loại rượu hâm nóng, gọi là Glühwein, giống như rượu Sake cuả Nhật Bản. Nếu Thố Ty  thích uống rượu nho hâm nóng thì sang Đức trong mùa Giáng sinh thưởng thức mua về tặng cho Thính giả nào thường nghe chương trình Thố Ty phụ trách. Trong muà Giáng sinh không hạ giá, chỉ hạ giá 50% sau tết Tây.

4/ Bên nhà mình thường biết đến ông già Noel, còn bên Đức thì sao, có ông nào khác nữa không?

Nói đến ông già Noel tôi nhớ hồi còn nhỏ thường mong đợi muà Noel, có ông già Noel đến cho kẹo bánh, nhưng tôi chưa bao giờ toại nguyện giấc mơ của tuổi thơ ! Không biết thính giả nào đã may mắn hơn tôi đã có kẹo cuả ông già Noel? dù trưởng thành ở thành phố nhưng chỉ thấy hình ông già Noel trên hình mà thôi

Hơn ¼ thế kỷ sống ở Đức hàng năm vào ngày 6/12 thường thấy xuất hiện ở những khu thương mãi, nhà trẻ, trường tiểu học. Ông già Noel gọi là Nikolaus phát kẹo cho trẻ em, Ông già Noel mang túi lớn bằng vãi chứa kẹo chocolade, trái cây cho trẻ em, đôi khi các cô xinh đẹp làm Nikolaus hay làm một Thiên thần đi bên cạnh Ông già Nikolaus chống gậy (nhiều hiệp hội kiếm tiền trong dịp nầy tung ra thị trường hàng ngàn người mặc trang phục đúng theo như ông già Noel, nhà nào giàu có muốn con cháu ngạc nhiên, có thể gọi telphone đặt trước hẹn và ông già mang quà đến thì phải trả tiền nhiều ít tuỳ theo mình muốn).

Hình ảnh quen thuộc nhất ở Đức là ông già Noel mà ai cũng biết. Ông mặc quần áo đỏ, đội mũ đỏ kiểu xứ lạnh, đi giầy đen, tóc bạc phơ và râu trắng như tuyết. Nikolaus có từ thế kỷ thứ 3 sau Tây lịch. Ông chào đời tại quận Patara thuộc phần đất của Thổ Nhỉ Kỳ, sau khi được phong thánh nên gọi là Thánh Nikolaus hay ông già Noel. Từ 6 tháng 12 xuất hiện Nikolaus, nhưng phải phân biệt Nikolaus và Weihnachtsmann/ ông già tuyết.

Lịch sử ông già Noel ở Đức vào thế kỷ thứ 10 từ đời nữ Hoàng Thephanu gốc Hy Lạp, là vợ Hoàng Ðế Otto II , để nhớ thánh Nikolaus từ năm 1555 tại Ðức nguời ta may áo quần màu đỏ, đội tóc trắng, mang râu, giả làm Nikolaus, hình ảnh Nikolaus xuất hiện trở lại với ý nghiã mang tình thương đến với mọi người. Weihnachtsmann xuất hiện từ năm 1933 do quảng cáo của hãng Coca Cola. người tuyết thường thấy trên  Tivi suốt mùa Giáng Sinh.

Ông già Noel  tiếng Pháp Père de Noel, tiếng anh Santa Claus, tiếng Hòa-Lan Sinterklass.Theo tài liệu trước khi được phong thánh ông Nikolaus là người giầu có, nhân từ. Vào đêm Giáng-Sinh, ông đem hết của cải riêng mình ban phát cho những người nghèo khổ và trẻ con. Ông biến những giấc mơ của họ thành sự thực, bằng cách mua quà bánh để biếu những kẻ nghèo khổ, mang lại cho họ những sung sướng bất ngờ.

5/Thố Ty thưa anh Ông già Noel có phải đến từ nước Pháp không ?

Người Việt Nam ảnh hưởng lễ Giáng sinh rộng lớn ở thành phố, hơn 100 trăm khi người Pháp đến Việt Nam nên người ta tưởng ông già Noel đến từ Pháp !  Ông Già Noel ngài sinh năm 286 làng nhỏ tên Patara, thuộc vùng Tiểu Á (Asia Minor), mà ngày nay thuộc nước Thổ Nhĩ Kỳ (Turkey). Cha là ông Epiphanius, mẹ bà Johanna . Cha mẹ ngài đã đặt tên theo tiếng Hy Lạp là Nicholas. Lúc ấy nền văn minh và văn hóa Hy Lạp còn thống trị nhiều vùng đất rộng lớn, trong đó có đất nước Thổ, Theo tiếng Hy Lạp Nicholas có nghĩa là anh hùng của dân tộc. Cái tên định mệnh đó rất xứng đáng đối với ngài, ít nhất ở lĩnh vực đạo đức và tôn giáo. Hấp thụ từ nền đạo đức bác ái đó, ảnh hưởng gia đình luôn nghĩ đến người khác trước khi nghĩ đến mình, ngài đã trở thành một mẫu người thánh thiện, ngay khi ngài còn ở tuổi thiếu niên. Một cơn dịch bệnh ông bà thân sinh của cậu bé Nicholas bị bệnh mất lúc đó mới mười hai tuổi. Cậu bé Nicholas tiếp tục đem tiền bạc bố thí cho người cùng khổ và miệt mài học tập giáo lý Thiên Chúa. Ngài có một khả năng siêu nhiên lạ lùng, là có thể nghe thấy được nỗi khổ đau đang xảy ra ở đâu đó, lập tức đến nơi cứu giúp liền. chiếc tàu buôn từ bờ biển Lykiens gần đến Myra đã được ngài cứu vớt. Trong lịch sử Công Giáo, Nicholas là người được phong chức Giám Mục thành Myra tuổi trẻ nhất.

Có tài liệu cho biết, ông già Noel được phong Giám mục vào thế-kỷ thứ 3 sau TL. Sau khi được phong thánh, Nikolaus trở thành người đỡ đầu của các thương nhân, thủy thủ và trẻ con. Ông qua đời vào ngày 6/12 không nhớ năm. Ngày 6/12 hàng năm để tưởng nhớ lại hình ảnh người đạo đức, giàu lòng nhân từ bác ái. Hình ảnh người mặc áo màu đỏ của Nikolaus thuở nào, đến từng nhà có trẻ con thăm viếng, chia bánh kẹo trong đêm Giáng Sinh.

Theo truyền thuyết ông già Noel trở lại trần gian, theo đường ống khói lò sưởi vào mỗi gia đình, để đồng tiền hay bánh kẹo vào trong chiếc vớ hay chiếc giày cho trẻ con treo gần giường ngủ hay lò sưởi, đem lại giấc mơ đẹp với tuổi thơ trong đêm Giáng Sinh.  Bởi thế Cha mẹ thường mua qùa bỏ vào đôi vớ để cạnh lò sưởi, lúc trẻ con thức dậy vui mừng với món quà của ông già Noel tặng. Phong tục này khuyến khích trẻ em nên làm điều thiện để được ông già Noel tặng quà.

 6 /Người Đức họ có trang hoàng hang đá, máng cỏ, cây thông như người mình ? Họ bắt đầu chuẩn bị khi nào?

Diễn tả cảnh Chúa Hài Đồng nằm trong máng cỏ bắt nguồn từ những vở kịch tôn giáo từ thời Trung Cổ. Ngay từ những thế kỷ đầu, sau khi Chúa giáng sinh đã có những vở kịch về hang đá, nhưng sau đó bị quên lãng. Thánh Phanxicô Assisi trong lần dâng lễ giáng sinh vào ngày 24.12.1223 ở gần Roma ngài đã cho dựng một máng cỏ với các tượng Chúa Hài đồng tượng Đức Mẹ Maria, chung quanh có những con lừa, các tượng Ba Vua một số Thiên thần, thánh Giuse trên mái nhà có ánh sáng, chiếu từ một ngôi sao hướng dẫn 3 vua tìm đến với Chúa. Mọi người đều hướng về Chúa nhân từ, cầu nguyện Chúa cứu rỗi cho nhân loại tránh bớt chìến tranh nghèo đói và độc tài, thường trong gia dưới gốc cây thông, có quà, rượu..bên cạnh hang đá nhỏ người khéo tay thì tự làm, hay mua hang đá (Krippen) người ta làm sẳn có đủ các tượng cũng rêu phong máng cỏ rất đẹp không đắc lắm, mua một lần sử dụng  cho các năm sau.

Mùa Đông lạnh lẽo chỉ có cây thông xanh tươi chịu đựng với thời tiết băng giá. Để có sự hoà hợp con người và thiên nhiên từ năm 1660 người Đức dùng cây  thông xanh có mùi thơm  tràn đầy nhựa sống, trang điểm thêm đèn, các lọai trái châu màu … ở nhà và nhà Thờ trong mùa Giáng sinh.  Mãi cho đến thế kỷ thứ 19 được thế giới biết đến, bên quê mình trong khung viên các nhà thờ lớn ở Việt Nam thường có hang đá như nhà thờ Chuá Cứu Thế đường Kỳ Đồng Sài Gòn, hay nhà Thờ Chánh Toà ờ đường Độc Lập Đà nẳng. Trên hang đá có thêm ngôi sao 5 cánh xuất hiện rực rỡ đủ mầu sắc trong mùa Giáng sinh, ngôi sao to lớn được treo ở chỗ cao nhất của tháp chuông nhà thờ. Từ đó căng giấy ra bốn phía, có nhiều ngôi sao nhỏ, treo đèn lồng và kết hoa rất đẹp mắt.

Nhà thờ ở Đức dù đồ sộ lộng lẫy nhưng không có các hang đá như bên Việt Nam,  muà Giáng sinh trong nhà thờ dựng cây thông tươi cao có những cây nến đốt sáng trong giờ Thánh lễ, tượng Chúa Hài Đồng nằm trong máng cỏ để trước bàn Thánh lễ rất đơn giản, trước nhà thờ chỉ treo những đường điện màu.

Ngôi sao trong lễ Giáng sinh có ý nghĩa đặc biệt, theo tương truyền lúc Chúa vừa chào đời thì trên trời xuất hiện một ngôi sao chổi Holly rực rỡ. Ánh sáng tỏa ra mấy trăm dặm còn nhìn thấy. Từ các vùng phía Đông xa xôi nay thuộc lãnh thổ Iran và Syria, có 3 vị vua (Three Wise Men), được mặc khải tin rằng cứ lần theo ánh sáng ngôi sao tìm tới chắc chắn sẽ gặp Chúa. Từ đó ba vị tìm theo sự dẫn đường của ánh sáng đến căn nhà nhỏ. Đúng như lời tiên tri của ông Simêong „Hài nhi nầy sẽ trở nên ánh sáng soi cho muôn nước„Theo tục Đông phương thăm với qùa tặng Ba Vua quì lạy dâng lên Chúa Hài Đồng các phẩm vật trầm hương và châu báu vàng bạc. Ngôi sao Holley trở thành biểu trưng ý nghĩa trong mùa Giáng Sinh và được treo chỗ trang trọng nhất ở các giáo đường, cơ sở tôn giáo trong đêm Giáng Sinh để nhớ đến sự tích trên. Do ý nghĩa ngôi sao còn tượng trưng cho phép lạ của Thượng Đế.

 7  /   Người mình đêm 24 đi lễ khuya về ăn Giáng sinh, con người Đức họ có tục lệ khác hơn không? Theo truyền thống, đêm đó họ ăn những gì? Khi nào thì họ phát quà cho trẻ con?

Ở Đức ngày 24 làm việc buổi sáng,14 giờ các siêu thị đóng cưả hãng xưởng nghỉ việc, đường phố về chiều yên lặng đúng với nghĩa đêm yên lặng silent night. Phần lớn người Đức theo Thiên Chuá, ở miền nam Đức đi đâu cũng thấy nhà thờ đặc điểm là nóc nhà thờ có hình giống như củ hành tây, nhiều Giáo đường đồ sộ có lịch sử trải qua hàng ngàn năm.

 8/ Thố Ty thưa anh như vậy nhà Thờ xây giống như nhà thờ của Hồi Giáo nóc cũng hình tròn giống củ hành.

Nhà thờ ơ ở Đức có nét đặc thù riêng, như nhà thờ Đức Bà Frauenkirche/ Church of Our Lady Munich có hai tháp cao trên giống củ hành, du khách đến thường chụp hình, Các Moschee đền thờ của Hồi Giáo nóc có vòm tròn tháp cao họ treo các loa phóng thanh lời kinh cầu mỗi ngày 5 lần. Trở lại vấn đề tục lệ của người Đức kể từ thế kỷ thứ 8 người Ðức đã có lễ mừng Giáng Sinh, chiều tối 24 các nhà Thờ đều có thánh lễ. Sau Thánh lễ họ về nhà gia đình vui chơi bên cây thông, hang đá nhấp nháy đèn màu, dưới gốc thông là những gói qùa để tặng nhau .Trong các bưả tiệc Giáng sinh hay bửa ăn nửa đêm ”Reveillon.“ Theo truyền thống gia đình Đức thường ăn ngỗng quay, tiếng Đức gọi là ”Weihnachtsgans“, họ không ăn gà tây như lễ Tạ ơn ”Thanhsgiving“ của người Mỹ. Ngoài ra có các lọai bánh Giáng sinh có hình ngôi sao, các tượng Thiên thần, hình ông già Noel và những thứ gọi là Weihnachtstollen, Weihnachtgebäck .. và rượu nho giống như tết của người Việt Nam mình phải có các loại mứt hạt dưa, bánh chưng, bánh tét .Tuy nhiên ở vùng quê người Đức họ có tập quán riêng dù tuyết rơi giá lạnh nhưng nhà Thờ vẫn làm lễ lúc 22 giờ cho đến nưả đêm .

9/ Sáng ngày 25, họ có ăn Noel như người Mỹ không? Tiếp theo họ có lễ nào lớn nữa không ?

Ngày 25 và 26 là lễ chính được nghỉ việc gia đình đoàn tụ, những bữa tiệc không riêng gì ngỗng quay, còn những món khác do các bà khéo tay trổ tài trong dịp nầy, Những người lớn tuổi như ông bà nội, bà ngọai phát quà cho các cháu (giống như tục lì xì cuả người Việt trong dịp tết) sau đó mọi người trao quà cho nhau, Người Đức vui chơi tiệc tùng suốt ngày 25,và 26 thời gian nầy gặp nhau người ta thường chúc “Frohe Weihnachten und ein gutes Neues Jahr“ nghiã là chúc mừng giáng sinh và năm mới tốt đẹp.. Ngày 24.12 được gọi là ngày Chritmas’s Eve, có nghĩa là đêm trước ngày Giáng Sinh. Người Đức trọng ngày Giáng sinh hơn tết, sau 2 ngày lễ trên nhiều người đi du lịch đón giao thừa ở vùng đồi núi hay một thành phố nào khác Ngược lại người Việt mình trọng ngày mùng một Tết, cúng tổ tiên và có các phong tục riêng trong những ngày Tết cổ truyền . Đó cũng là sự khác biệt đời sống giữa Đông phương và Tây phương.

10 / Tình trạng sinh hoạt người Việt thiên chúa giáo, có đông không? Tổ chức công đoàn như thế nào?

Người Việt định cư ở Đức khoảng 100 ngàn ở rải rát khắp nơi. Cách đây hơn 20 năm thuyền nhân Việt Nam phần lớn được con tàu nhân đạo cap Anamur vớt từ biển Đông đưa về Đức định cư (1989-1990) đời sống hội nhập thành công con cái học hành thành tài, it xảy ra tệ nạn xã hội. việc hội nhập người Việt đến nay vẩn được xem như một mẫu mực hội nhập của người ngoại quốc tại Đức. Nhưng từ khi bức tường Bá Linh (Berlin) đập bỏ từ ngày 09.11.1998 có thêm làng sóng “tường nhân“ là những người Việt đi lao động vượt tường sang xin tị nạn  …. Tại các thành phố lớn người Việt đông hơn nên sinh hoạt có tổ chức. Giáo dân người Việt cũng như các dân tộc khác định cư tại Đức, nếu có cộng đồng sinh hoạt đàng hoàn thì được Toà Tổng Giám mục cấp nhà lớn làm trung tâm sinh hoạt riêng, có văn phòng làm việc, nhà nguyện và thánh lễ chiều trong ngày để các cụ đến đọc kinh.

Tôi ở thành phố Munich thuộc tiểu bang Bavaria miền Nam Đức. Munich và các vùng phụ cận như Preising, Ausburg sinh hoạt chung thành một cộng đoàn gọi là giáo xứ Nữ Vương Hoà Bình cho trang trọng, nhưng thật ra người Việt  mình đâu có đất có nhà Thờ để thành một giáo xứ riêng biệt. Tín đồ Thiên Chúá Giáo ở Munich khoảng trên dưới 1000 người. Những thánh lễ lớn người Việt phải nhờ các nhà Thờ cuả người Đức.. Sau Thánh lễ là văn nghệ mừng Giáng sinh rất vui và hấp dẫn qua các tiết mục ca hát múa kịch, Trong dịp nầy cũng như Tết đều có các quầy bán thức ăn đủ loại bánh với hương vị quê hương, số tiền thu được đều giúp cho trẻ em nghèo bên quê nhà.

 11/ Người Việt ăn Noel: Có tổ chức lớn không, hay chỉ ăn ở nhà ?

Nói chung người Việt Nam định cư ở Đức ít nhất cũng hơn 20 năm “nhập gia tỳ tục“ nên ảnh hưởng ít nhiều văn hoá, phong tục Đức, Những gia đình không theo đạo Thiên chuá giáo, họ cũng mua thông tươi kết đèn màu, có những gói quà tặng cho con cháu trong ngày Giáng sinh, mời bạn bè đến ăn Reveillon, không ngỗng quay thì vịt quay v.v…

12/ Thố Ty  người Đức có ăn gà đi bộ không ?

Nói đến gà thì nhiều loại gà ăn thịt, tôi ít nghe nói đến loại “gà đi bộ“ hay “gà đi xe đạp, xe gắn máy“ ?  Danh từ “gà đi bộ“ du nhập từ miền Bắc vào Nam sau năm 1975 ? Người Đức ăn gà tây không sợ phong ngưá như một số người Việt, phần lớn các loại gà nuôi ở nông trại lớn theo công nghiệp, tuy nhiên có loại gà người ta nuôi không nhốt, thả tự do ở vườn ăn bắp và hoa cỏ, có thể đây là loại “gà đi bộ“ tiếng Việt Nam phong phú nếu dịch ra tiếng Anh hay tiếng Đức “gà đi bộ“  người ta khó hiểu ! về ngày lễ Giáng Sinh người Việt nam không phân biệt Tôn Giáo cũng có những người không theo Thiên Chuá “ngoại đạo“ cũng đến dự Thánh lễ xem văn nghệ hòa mình với đời sống cộng đồng trong tình đồng hương để sưởi ấm lòng trong những ngày xa quê hương .

Đời sống và sinh hoạt rất rộng, chương trình có giới hạn không thể trình bày nhiều hơn xin hẹn lại dịp khác. Kính chúc anh chị em làm việc cho đài Việt nam Hải ngoại cùng quý Thính giả mùa giáng sinh vui vẽ, tràn đầy Hồng Ân Thìên Chúa.

Trân trọng  kính chào.

NHỮNG BÔNG HỒNG TRÊN SÂN CỎ

Phụ trách chương trình, Lê Nguyên Vũ (LNV) giới thiệu với thinh giả về người trả lời phỏng vấn Nguyễn Quý Đại (NQĐ) từ quốc gia tổ chức Womens World Cup 2011.

LNV: Thưa anh Đại, anh hiện đang ở thành phố nào? Xin anh chào các bạn bằng một câu tiếng Đức cho tụi em nghe thử, thưa anh.

NQĐ: Kính chào anh Vũ  và thính giả của đài Chân Trời Mới
Tôi ở München tiểu bang Bayern tiếng anh gọi là Munich- Bavaria, thành phố từng tổ chức thế vận Hội 1972, và các trận đấu World Cup 2006. Bây giờ là buổi sáng tại Đức chào các bạn: Guten Morgen cũng có thể chào Guten Tag hay Grüss Gott .

LNV: Dịch ra tiếng Việt là nghĩa gì thưa anh?

NQĐ: nghiã chào buổi sáng, chào một ngày tốt lành, hay chào Chúa bởi vì tiểu bang nầy đa số người dân theo Thiên Chúa Giáo)

LNV: Vâng, để mở đầu cho câu chuyện hôm nay, xin anh cho biết một chút về lịch sử bóng đá nữ thưa anh.

NQĐ: FIFA Women’s World Cup chính thức ra đời năm 1991, trải qua 20 năm tổ chức bốn năm một lần cho tất cả các đội tuyển bóng đá nữ quốc gia của những nước hội viên FIFA, ( Liên đoàn bóng tròn thế giới).
1/ Lần đầu tiên năm 1991 tại China
*Đội Mỹ vô địch / Norway hạng nhì/ Sweden hạng 3/ Đức hạng 4
2/ Lần thứ hai năm 1995 tại Sweden
*Đội Norway vô địch/ Đức nhì / Mỹ 3/ china 4
3/ Lần thứ Ba năm 1999 tại Mỹ
*Đội Mỹ chủ nhà vô địch/ China nhì / Brazil 3/ Norway 4
4/ Lần thứ tư năm 2003 cũng tại Mỹ
*Đội Đức vô địch/ Sweden  nhì/ Mỹ 3/ Canada 4.
5/ Lần thứ năm 2007 china
*Đội Đức vô địch/ Brazil nhì/ Mỹ 3 / Norway 4
6/ Lần thứ sáu năm 2011 tại Đức
*Đội Nhật vô địch/ Mỹ nhì/ Sweden 3/ Pháp 4
Năm 2015 sẽ tổ chức tại Canada
Vòng chung kết World Cup nữ 2011 có 16 đội tuyển: Đức, Mỹ, Úc, Bắc Hàn, Nhật, Pháp, Na Uy, Anh, Thụy Điển, New Zealand, Canada, Mexico, Guinea, Nigeria, Brazil và Colombia.

LNV: Bây giờ, xin anh nói về giải vô địch bóng nữ đã xảy ra ở Đức. Nước chủ nhà đã chuẩn bị cho giải này ra sao thưa anh?
NQĐ: Với kinh nghiệm CHLB Đức tổ chức World Cup 2006, Họ chuẩn bị kỹ càng cho giải bóng đá nữ thế giới 2011. Thành phố Berlin có sân vận động Olympic với 75.000 chổ ngồi là nơi khai mạc giải vô địch ngày 26/6 và sau đó các trận đấu khác sẽ diễn ra trên 9 sân vận động khắp nước Ðức. 90.000 vé đã được bán hết.
Lễ hai mạc tại Berlin đội tuyển Đức và Canada mở đầu trận đấu rất sôi nổi có nữ thủ tướng Đức bà Angela Merkel, Tổng thống Đức Christian Wulff và chủ tịch FIFA ông Sepp Blatter là những vị khách danh dự và hơn 70.000 khán giả có mặt tại sân Olympic. Các trận đấu được truyền hình ZDF, ARD trực tiếp phát hình để khán giả xa gần có thể thưởng thức trận đấu của những bông hồng trên sân cỏ, trên 17 triệu khán giả Đức đã xem các trận đấu.

LNV: xin anh cho biết hơn 70 ngàn khán giả tham dự là người Đức hay họ đến từ quốc gia?
NQĐ: thưa anh khán giả tham dự có thể nói là quốc tế, đến từ nhiều quốc gia trên thế giới, mùa hè ở đây có nắng ấm du khách đến Châu Âu du lịch và xem lễ khai mạc. Các nước láng giềng của Đức phương tiện đi lại dễ sau hiệp ước mở cửa biên giới, không còn như thời ngăn cách Đông Tây hơn 20 năm trước, nên những trận banh hay đều có nhiều Fans của các nước đến tham dự.

LNV: Nhìn chung những đội tham dự và các trận đấu. Nó có điều gì đáng nói, đáng nhớ so với những lần tổ chức trước không anh?
NQĐ: Thưa anh những trận nữ thi đấu trước đây, tôi không xem nhiều như những trận của Nam giới, phần lớn các fans của ngành bóng tròn người ta ít quan tâm tới các trận đá của phái nữ. Họ chỉ xem vài trận của đội chủ nhà Đức qua truyền hình. Trận chung kết giữa Mỹ và Nhật ở Frankfurt ngày 17/7 theo các báo tường thuật hơn 450.000 du khách đã đến thành phố nầy. Trong sân hơn 45 ngàn người, trên khán đài có phái đoàn Mỹ gồm: Đại sứ Mỹ Philip D. Murphy, cựu TT Bill Clinton cùng bà Hillary Clinton và ái nữ Chelsea Clinton cũng đến tham dự.

LNV: Có những câu chuyện bên lề vui / buồn nào anh muốn kể cho các bạn nghe không?
NQĐ: Đội chiến thắng vui mừng hảnh diện ôm chiếc cúp trên tay, đội thua không tránh khỏi những giọt nước mắt lăn tròn trên má hồng. Women’s World Cup – 2011 kéo dài ba tuần lễ. Rất tiếc đội Đức từng tự hào sẽ đoạt chiếc cúp vô địch lần thứ 3 tại sân nhà, nhưng bị thua không vào được chung kết làm cho không khí không còn hào hứng như lúc vừa ra quân. Nhìn chung Women`s World cup diễn ra trong im lặng, không hấp dẫn ồn ào như Nam giới, các Fans cắm cờ trên xe, bóp còi thổi kèn để cổ động, mỗi khi banh vào lưới có tiếng kèn thổi inh ỏi dù nưả đêm, các quán bia đông người đến uống để bình luận vui chơi, nhưng không có cá độ hay bán độ như ở Việt Nam.

LNV: Sau những đội trận có đội thua đội thắng các fans ủng hộ các đội có xảy ra bạo động như các trận đấu banh hình bầu dục như ở Mỹ đập phá xe….
NQĐ: Thường có vấn để tranh cãi nhau sau những những đấu, như đội nữ Mỹ đá hay nhưng kém may banh gặp khung thành, không lọt lưới…đội nữ Nhật may nắm hơn…nhưng không xảy ra bạo động. Ngoại trừ các Fans từ Anh Quốc đến thường có thể xảy ra, nhưng cảnh sát Đức làm việc rất kinh nghiệm ngăn ngừa bạo động, thời gian phỏng vấn có hạn mời khán giả (độc giả) có thể vào trang lưu trữ của đài VOA tiếng nói Hoa và BBC London đã phỏng vấn tôi về World cup 2006 tại Đức và các sinh hoạt tại Munich

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/worldcup/story/2006/06/060629_munchenquydai.shtml

http://www.voanews.com/vietnamese/news/a-19-2006-06-26-voa15-81418632.html

LNV: Có lẽ điều đáng ghi nhận nhất là sự kiện Nhật Bản, một quốc gia Á Châu lần đầu tiên đã đoạt giải vô địch. Anh bình luận sao về sự kiện này thưa anh?
NQĐ. Thưa anh nghề tay trái tôi là viết văn, việc bình luận các trận đấu dành cho các nhà chuyên môn phân tích. Đội tuyển Nhật nhỏ con nhưng có tinh thần quyết tâm tranh tài và khả năng đồng đội cao để đạt được chức vô địch lần đầu tiên trong làng đá bóng của phái đẹp Á Châu. Chiến thắng làm cho người Nhật tự hào hơn có thể phục hồi lại tinh thần sau thiên tai tàn phá quê hương họ do sóng thần, động đất, và phóng xạ hạt nhân gây ra từ tháng 3 vừa qua.  Đội Nhật đoạt cúp vô thế giới lần đầu tiên, sau khi hạ đội cầu Mỹ với tỷ số 3-1 trong cuộc đá phạt. Đội nữ Nhật chiến thắng nhờ may mắn, họ đem lại nụ cười và niềm vui vơi bớt khổ đau và nước mắt vì thiên tai trong thời gian qua.

LNV: Thưa anh, theo dự đoán của anh thì tương lai của ngành bóng đá nữ sẽ ra sao?

NQĐ: Thưa anh việc gì xảy ra ngày mai cũng khó có thể tiên đoán được. Ở Âu Châu nói chung đời sống Tây Phuơng Nam Nữ bình quyền, phái nữ còn được tôn trọng hơn,  “liễu yếu đào tơ” nhưng hơn 20 năm qua phái Nữ đã ra sân cỏ để thi tháo tài năng trong những trận đấu hấp dẫn không thua gì Nam giới chúng ta. Nhìn chung nghề đá banh phái Nữ chưa phát triển mạnh, phải chờ một thời gian lâu hơn, hy vọng phái nữ có thể theo sau phái Nam chúng ta. Tiền thưởng cho World Cup 2010 ở South Africa (32 đội tham dự) hơn 420 triệu USD, đội vô địch Tây Ban Nha nhận 30 triệu USD. Trong khi tiền thưởng World Cup nữ 2011 (16 đội tham dự) khoảng tốn 6 triệu USD, đội Nhật vô địch nhận khoảng 1 triệu USD. Chủ tịch FIFA ông Blatter hứa sẽ tăng thêm tiền thưởng. Hướng về Việt Nam tôi hy vọng đội tuyển nữ Việt Nam, nhà nước phải giúp đỡ hơn, để có cơ hội phát triển vươn lên thứ hạng cao hơn nữa, để có tên trong bản thi đấu tại Olympic London 2012, và tinh thần thể thao phải tôn trọng không được mua bán độ, đồng tiền sẽ làm mất đi danh dự và niềm tin với cầu thủ.

LNV:  Câu hỏi cuối thưa anh nếu so số tiền thưởng như vậy Nam Nữ chưa bình quyền?

NQĐ: Đời sống sinh hoạt xã hội Nam Nữ bình quyền, nhưng không thể so sánh tiền nhiều ít để bình quyền. Giải túc cầu Nam lần đầu tiên năm 1930, và chỉ bị gián đoạn hai lần vào các năm 1942 và 1946 do chiến tranh thế giới lần thứ hai. Thể thức thi đấu hiện nay có 32 đội banh xuất sắc nhất tham dự vòng chung kết được tổ chức 4 năm một lần. Vòng loại, được tổ chức trong khoảng thời gian 3 năm trước chọn các đội đủ tiêu chuẩn vào vòng chung kết cùng quốc gia tổ chức. Theo tài liệu World Cup thu hút nhiều người xem nhất thế giới, trên 700 triệu người theo dõi trận chung kết World Cup 2010.
Túc cầu thế giới trải qua 19 lần được tổ chức, đã có 8 quốc gia lãnh chức vô địch: Brasil là đội duy nhất tham dự đủ 19 vòng chung kết và hiện đang giữ kỷ lục 5 lần vô địch giải. Đội Ý 4 lần vô địch, CHLB Đức 3 lần vô địch. Các đội vô địch một lần là: Uruguay, Argentina, Anh, Pháp, Tây Ban Nha. World cup Nam được nhiều người hâm mộ, tiền quảng cáo, người mua Ticket nhiều. Số tiền thu vào nhiều thì tiền thưởng nhiều hơn. Mong các đôi nữ tiến xa hơn hiện nay. Kính chúc thính giả bình an và may mắn
LNV chào tạm biệt thính giả …

Munich hè 2011
Phỏng vấn Radio Chân Trời Mới chương trình „Thế Kỷ Của Chúng Ta

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s